Chương 4

Trâm đến bệnh viện Minh Châu vào một buổi chiều mưa, không báo trước, tay xách theo một túi trái cây được gói cẩn thận.

Tôi gặp chị ta ngay hành lang khoa, khi vừa kết thúc buổi hội chẩn.

– Bác sĩ Tô, may quá gặp được chị. Tôi muốn hỏi thăm tình hình của chồng tôi, với tư cách người thân.

– Anh Khải đang hồi phục tốt. Bác sĩ điều trị trực tiếp sẽ trao đổi chi tiết với chị.

– Tôi nghe nói chị là người trực tiếp mổ cho anh ấy. Tôi thật sự rất cảm kích.

Giọng chị ta ngọt như mật, nhưng ánh mắt lại quét quanh phòng làm việc của tôi qua khung cửa kính, như đang đánh giá một điều gì đó.

– Tôi có nghe Minh, em chồng tôi, dạo này hay ra vào chỗ chị. Cậu ấy còn trẻ, hơi bồng bột, có gì chị bỏ quá cho.

Tôi khựng lại. Chị ta biết Minh đã gặp tôi.

– Minh chỉ đến hỏi thăm tình hình sức khỏe của anh trai. Có gì không ổn sao?

– Không, không có gì. Chỉ là, gia đình tôi vốn xem trọng chuyện riêng tư. Mong bác sĩ hiểu, có những chuyện trong nhà, người ngoài không nên can thiệp quá sâu.

Câu nói vừa đủ nhẹ để không thể bắt bẻ, vừa đủ sắc để tôi hiểu rõ đó là một lời cảnh cáo.

Tôi nhìn thẳng vào mắt chị ta.

– Chị Trâm, tôi là bác sĩ điều trị, không phải người ngoài can thiệp vào gia đình chị. Nhưng nếu có bất cứ điều gì liên quan đến sức khỏe hay sự an toàn của bệnh nhân, tôi sẽ luôn can thiệp, bất kể đó có phải chuyện riêng tư của ai.

Chị ta cười nhạt, đặt túi trái cây xuống bàn tiếp tân.

– Bác sĩ nói vậy làm tôi hơi lo đấy. Cứ như bác sĩ đang ám chỉ điều gì.

– Tôi không ám chỉ gì cả. Tôi chỉ đang nói rõ ràng.

Chị ta nhìn tôi thêm một lúc, rồi mỉm cười, quay người bước đi, dáng vẻ ung dung như chưa từng có gì bất thường xảy ra.

Tôi đứng nhìn theo bóng lưng chị ta khuất sau cánh cửa kính, lòng chợt lạnh đi.

Người phụ nữ đó không hề bối rối. Chị ta đến đây không phải để thăm chồng.

Chị ta đến để thăm dò tôi.

Một tuần sau ca mổ, trong buổi trị liệu phục hồi chức năng, Khải đột nhiên dừng lại giữa chừng bài tập, tay ôm lấy thái dương.

Tôi vội chạy đến, kiểm tra mạch, đồng tử.

– Anh sao vậy? Có đau không?

– Không phải đau. Tôi vừa nhớ ra một điều.

Anh ngồi xuống ghế, thở dốc, ánh mắt xa xăm như đang cố nắm lấy một hình ảnh đang tan biến dần.

– Hôm đó, trước khi xe tải tông vào tôi, có một chiếc xe khác ép sát làn đường của tôi từ phía sau. Tôi nhớ mình đã đánh lái để tránh, và ngay lúc đó xe tải xuất hiện từ hướng ngược lại.

Tôi ngồi xuống cạnh anh, cố giữ giọng bình tĩnh.

– Anh có nhìn rõ chiếc xe đó không? Biển số, màu xe?

– Không rõ. Nhưng tôi nhớ nó là xe màu đen, loại xe SUV. Và… tôi nhớ mình đang cầm theo một chiếc cặp tài liệu, để trên ghế phụ.

– Tài liệu gì?

Anh nhìn tôi, ánh mắt dần sáng rõ hơn, như thể ký ức đang ghép lại từng mảnh.

– Sổ sách đối chiếu chi trả bảo hiểm của khoa ngoại thần kinh trong hai năm gần nhất. Tôi phát hiện một số bất thường trong các ca bị đánh dấu từ chối điều trị, chi phí bảo hiểm được duyệt hoàn trả cao bất thường so với thực tế điều trị. Tôi định mang bản sao đó đến gặp thanh tra sở y tế vào sáng hôm sau.

Tôi nắm chặt tay anh, không phải vì cảm xúc, mà vì cần anh tập trung.

– Anh có nói với ai về việc này trước khi đi không?

– Có. Tôi nói với Minh. Và…

Anh ngừng lại, gương mặt tối sầm.

– Và tôi nhớ ra, tối hôm trước, tôi và Trâm có cãi nhau. Cô ấy hỏi tôi mang cặp tài liệu đó đi đâu, tôi nói dối là mang đến hội thảo. Cô ấy nhìn tôi rất lâu, không nói gì thêm.

Căn phòng trị liệu im lặng đến mức tôi có thể nghe tiếng kim đồng hồ treo tường.

– Ý Ninh, tôi không dám khẳng định tai nạn đó là cố ý. Nhưng nếu đúng như những gì tôi vừa nhớ ra, thì đây không còn là chuyện của riêng gia đình tôi nữa.

– Không. Từ ba năm trước, nó đã không còn là chuyện riêng của gia đình nào cả.

Việt Anh giới thiệu tôi với một người tên Hoàng Anh Tú, từng làm kiểm toán viên độc lập cho một công ty bảo hiểm lớn, nay làm tư vấn tự do sau khi rời khỏi vị trí cũ vì bất đồng với ban lãnh đạo về một vụ việc mà anh không tiện nói rõ.

Chúng tôi gặp nhau trong một văn phòng nhỏ thuê theo giờ, cửa sổ kéo rèm kín.

– Chị Ninh, tôi xem qua những tài liệu chị gửi rồi. Nếu đúng như những gì thể hiện trong các đoạn tin nhắn và bản ghi âm, đây là một mô hình gian lận khá tinh vi. Họ không khai khống hồ sơ điều trị, mà lợi dụng chính sách bảo hiểm cho các ca tử vong do từ chối điều trị có lý do y khoa chính đáng, để nhận một khoản bồi thường rủi ro từ quỹ bảo hiểm liên kết, đồng thời tiết kiệm chi phí điều trị đáng lẽ phải chi.

– Vậy nghĩa là, càng nhiều ca bị từ chối, bệnh viện càng được lợi cả hai đầu?

– Chính xác. Và nếu người ký duyệt từ chối lại chính là người có quyền phê duyệt khoản bồi thường rủi ro đó, thì đây là một vòng khép kín hoàn hảo để trục lợi, miễn là không ai đặt câu hỏi.

Tôi cảm thấy buồn nôn nhẹ, không phải vì mệt, mà vì sự lạnh lùng của những con số.

– Anh cần gì để có thể xác nhận việc này một cách chính thức?

– Tôi cần truy cập vào hệ thống hồ sơ chi trả bảo hiểm nội bộ của bệnh viện Trung ương, ít nhất trong ba năm gần nhất. Nhưng với vị trí của chị và anh Khải hiện tại, việc truy cập chính thức sẽ rất khó nếu không có lệnh từ cơ quan chức năng.

– Vậy chúng ta cần một nguồn thông tin nội bộ.

– Đúng. Và tôi nghĩ tôi biết một người có thể giúp.

Anh Tú mở một tệp tin cũ trên máy tính, cho tôi xem tên một người phụ nữ.

– Vũ Thị Lan, từng là kế toán trưởng phòng bảo hiểm y tế của bệnh viện Trung ương, bị cho thôi việc cách đây một năm với lý do vi phạm quy trình nội bộ. Tôi từng nghe đồng nghiệp cũ nhắc, chị ấy có giữ lại một số bản sao tài liệu trước khi bị buộc rời đi, vì nghi ngờ mình đang bị đổ oan cho một việc mình không làm.

Tôi nhìn cái tên đó, cảm giác như một cánh cửa nhỏ vừa hé mở giữa bức tường kiên cố.

– Chúng ta cần tìm chị ấy.

Tìm được Vũ Thị Lan không khó, khó là thuyết phục chị đồng ý gặp.

Sau ba lần liên lạc bị từ chối, tôi quyết định đến thẳng căn hộ nhỏ nơi chị đang sống, mang theo không phải danh thiếp bác sĩ, mà chỉ là một hộp bánh và sự chân thành.

Chị Lan mở cửa, nhìn tôi dò xét.

– Bác sĩ tìm tôi có việc gì?

– Tôi tìm chị vì mẹ tôi. Ba năm trước, mẹ tôi mất vì một ca từ chối điều trị tại bệnh viện Trung ương. Tôi có lý do để tin ca đó nằm trong số những hồ sơ chị từng xử lý.

Gương mặt chị Lan trắng bệch đi trong một khoảnh khắc, rồi chị mở cửa rộng hơn, mời tôi vào.

– Tôi bị cho thôi việc vì bị đổ oan làm sai lệch số liệu bảo hiểm. Nhưng sự thật, tôi chỉ là người thực hiện theo lệnh từ cấp trên, và khi tôi bắt đầu đặt câu hỏi, tôi trở thành người phải chịu trách nhiệm thay.

– Người ra lệnh đó là ai?

Chị Lan im lặng rất lâu, tay siết chặt tách trà.

– Là phó giám đốc tài chính, chị Chu Bảo Trâm.

Tôi cảm thấy một luồng lạnh chạy dọc sống lưng, dù bản thân đã đoán trước câu trả lời.

– Chị có giữ tài liệu gì không?

– Có. Tôi giữ lại vì sợ một ngày nào đó mình cần tự bảo vệ mình. Nhưng tôi chưa từng dám đưa cho ai, vì tôi biết thế lực của gia đình đó lớn đến mức nào.

– Chị Lan, tôi không thể hứa với chị rằng mọi chuyện sẽ dễ dàng nếu chị quyết định lên tiếng. Nhưng tôi có thể hứa, chị sẽ không đơn độc, và sẽ có luật sư cùng đồng hành bảo vệ chị đúng quy trình pháp luật.

Chị nhìn tôi rất lâu, rồi cúi xuống, lấy từ dưới đáy tủ một chiếc hộp nhựa cũ.

– Tôi giữ những thứ này hơn một năm rồi. Có lẽ đã đến lúc chúng nên thấy ánh sáng.

Trong hộp là hàng chục bản sao hồ sơ, mỗi tờ là một cái tên, một câu chuyện, một gia đình đã từng đứng ngoài hành lang như tôi từng đứng, mà không hề biết sự thật đằng sau quyết định từ chối cứu người thân mình.