Chương 3

Minh hẹn gặp tôi ở một quán cà phê nhỏ gần bệnh viện, tránh xa khu vực trung tâm nơi gia đình anh thường lui tới.

Cậu ấy trẻ hơn tôi tưởng, chỉ khoảng hai mươi lăm, dáng người gầy, tay cứ siết chặt lấy điện thoại như sợ ai đó giật mất.

– Chị Ý Ninh, em xin lỗi vì hẹn chị ở chỗ kín thế này.

– Không sao. Em nói đi, em có gì?

Minh đặt điện thoại lên bàn, mở một loạt ảnh chụp màn hình.

– Đây là tin nhắn giữa chị dâu em và một người tên Đạt, hình như là trưởng phòng bảo hiểm y tế bên Trung ương. Em tình cờ thấy khi mượn máy tính bảng của chị ấy để in tài liệu.

Tôi cầm điện thoại, đọc từng dòng.

“Ca của bà Tô, chi phí điều trị vượt trần bảo hiểm rồi. Ký từ chối là xong, để bệnh viện khỏi ôm lỗ, coi như tai nạn y khoa không tránh khỏi.”

“Chị ký tên anh Khải luôn nhé, ảnh đang bên Sing, không biết đâu.”

Tay tôi hơi run.

– Còn tin nhắn nào khác không?

– Còn, nhưng em chưa dám chụp hết vì sợ chị ấy phát hiện máy có dấu vết truy cập lạ. Nhưng chị Ý Ninh, đây không phải lần duy nhất.

– Ý em là sao?

– Trong file lưu trữ đó, em thấy còn ít nhất bảy hồ sơ khác cũng bị xử lý tương tự. Toàn bệnh nhân nặng, chi phí cao, chị ấy cho ký từ chối để giảm chi bảo hiểm, rồi sau đó khai báo với công ty bảo hiểm là bệnh viện đã cố gắng hết sức nhưng bệnh quá nặng.

Tôi đặt điện thoại xuống bàn, cố giữ giọng bình tĩnh dù trong lòng đang dậy sóng.

– Vậy tức là, chị ta không chỉ từ chối cứu người để cắt lỗ, mà còn trục lợi bảo hiểm trên chính những cái chết đó.

Minh cúi đầu, giọng nghẹn lại.

– Em không biết phải làm gì. Anh Khải là anh trai em, nhưng em không thể nhìn chị ấy tiếp tục làm vậy. Và… em nghĩ tai nạn của anh Khải cũng không đơn giản như công an kết luận.

Tôi ngẩng phắt lên.

– Em nói rõ hơn đi.

– Hôm đó, trước khi xảy ra tai nạn, anh Khải nói với em qua điện thoại là anh ấy đang giữ một bản sao sổ sách, định giao cho thanh tra sở y tế. Anh ấy nói, nếu có chuyện gì xảy ra với anh, em phải tìm chị.

Quán cà phê bỗng trở nên rất yên tĩnh, chỉ còn tiếng máy pha cà phê rì rầm phía xa.

– Tìm tôi? Anh ấy nói vậy sao?

– Vâng. Anh ấy nói, chị là người duy nhất đủ giỏi và đủ công tâm để không bị mua chuộc.

Tôi mất một đêm để lục lại toàn bộ giấy tờ liên quan đến ca của mẹ mà tôi đã giữ suốt ba năm, cất kỹ trong một hộp gỗ nhỏ mà tôi chưa từng có đủ can đảm mở ra lần thứ hai.

Tờ giấy từ chối phẫu thuật nằm ở đó, giấy đã ngả vàng, nếp gấp cũ kỹ.

Tôi chụp lại chữ ký, gửi cho một người bạn học cũ giờ đang làm việc tại phòng giám định tài liệu của viện khoa học hình sự, nhờ cô ấy xem qua không chính thức.

Sáng hôm sau, cô ấy gọi lại.

– Ý Ninh, tớ không dám khẳng định một trăm phần trăm nếu không có bản gốc để đối chiếu kỹ hơn, nhưng nhìn sơ qua, chữ ký này có nét gượng, đường nét không tự nhiên như chữ ký thường ngày của một người. Nó giống kiểu người ta cố tình mô phỏng lại chữ ký của người khác hơn.

– Cậu có thể làm giám định chính thức không, nếu tớ cần?

– Được, nhưng cậu cần chữ ký gốc của người bị mạo danh để đối chiếu, và tốt nhất nên có đơn yêu cầu chính thức, nếu không sẽ khó có giá trị pháp lý.

Tôi cảm ơn rồi cúp máy, ngồi lặng nhìn tờ giấy cũ trên bàn.

Ba năm, tôi tưởng mình đã đóng lại trang này của cuộc đời. Nhưng hóa ra nó chưa từng khép, chỉ đang chờ đúng người mở ra.

***

Buổi chiều, tôi đến phòng bệnh của Khải, mang theo tờ giấy trong một túi hồ sơ kín.

– Tôi cần anh ký tên vào một tờ giấy, chữ ký bình thường của anh, không phải chữ ký chính thức bệnh viện.

Anh nhìn tôi dò hỏi nhưng không hỏi lại, chỉ ký vào tờ giấy tôi đưa.

Tôi so sánh hai chữ ký cạnh nhau. Ngay cả với con mắt không chuyên môn, sự khác biệt cũng đủ rõ để tôi thấy lạnh sống lưng.

– Đây có phải là…

– Chữ ký trên tờ giấy từ chối mổ cho mẹ tôi.

Anh cầm tờ giấy cũ lên, tay hơi run.

– Đây không phải chữ tôi. Không thể lẫn được.

– Tôi biết. Tôi đã nghi ngờ từ ba năm trước, nhưng lúc đó tôi không có đủ tỉnh táo để nhìn kỹ. Tôi chỉ muốn có ai đó để oán trách.

Anh đặt tờ giấy xuống, nhìn tôi, ánh mắt vừa đau đớn vừa như trút được một phần gánh nặng.

– Ý Ninh, tôi sẽ đứng ra làm chứng, chính thức, dù điều đó có nghĩa là công khai vạch trần vợ tôi trước cả gia đình, cả ngành y. Tôi nợ cô điều đó, và tôi nợ tất cả những bệnh nhân khác đã bị đối xử như mẹ cô.

Tôi nhìn anh thật lâu, cố tìm trong ánh mắt đó dấu vết của sự dối trá, nhưng chỉ thấy một người đàn ông đang cố gắng sửa chữa phần đời đã mục ruỗng vì im lặng.

– Được. Nhưng lần này, không ai được im lặng nữa.

Đặng Việt Anh là bạn học cùng khóa với tôi thời cấp ba, giờ là luật sư chuyên về tranh chấp y tế và bảo hiểm, văn phòng nằm trên tầng mười hai một tòa nhà nhìn ra hồ.

Tôi mang theo toàn bộ những gì mình có, tờ giấy từ chối cũ, ảnh chụp tin nhắn của Minh, và bản ghi âm cuộc nói chuyện với Khải mà tôi đã xin phép anh trước khi ghi.

Việt Anh đọc lướt qua, gương mặt dần nghiêm túc hơn.

– Ý Ninh, nếu những gì cậu nói là đúng, đây không chỉ là chuyện từ chối điều trị một ca đơn lẻ. Đây là hành vi giả mạo chữ ký của người có thẩm quyền chuyên môn, kết hợp với gian lận bảo hiểm y tế trên diện rộng. Đây là tội hình sự, không phải chỉ là vi phạm đạo đức nghề nghiệp.

– Vậy mình cần làm gì trước tiên?

– Cần ba việc. Một, giám định chữ ký chính thức, có đối chiếu mẫu chữ ký lưu tại bệnh viện Trung ương. Hai, cần một chuyên gia kiểm toán độc lập rà soát toàn bộ hồ sơ chi trả bảo hiểm liên quan đến các ca bị từ chối trong khoảng thời gian nghi vấn. Ba, và quan trọng nhất, cần ít nhất một nhân chứng nội bộ dám đứng ra xác nhận quy trình này.

– Minh đã cung cấp một phần, nhưng cậu ấy là em chồng, lời khai có thể bị xem là thiếu khách quan.

– Đúng vậy. Mình cần một người trong hệ thống tài chính hoặc bảo hiểm của bệnh viện, người trực tiếp xử lý các hồ sơ đó.

Tôi nhớ đến cái tên trong tin nhắn Minh chụp lại.

– Có một người tên Đạt, trưởng phòng bảo hiểm y tế. Nhưng nếu người này đồng lõa thì sẽ không khai đâu.

– Vậy phải tìm người khác, người từng làm ở vị trí đó nhưng đã nghỉ việc hoặc bị cho thôi việc. Người không còn gì để mất, hoặc người mang theo lương tâm cắn rứt.

Việt Anh gõ nhẹ ngón tay lên bàn, suy nghĩ.

– Để mình hỏi vài mối quan hệ bên kiểm toán bảo hiểm y tế nhà nước. Nếu bệnh viện Trung ương từng bị thanh tra nhưng không có kết luận rõ ràng, rất có thể có người cũ từng tham gia đợt thanh tra đó, giờ đang giữ tài liệu mà không dám công bố.

Tôi gật đầu, lòng vừa nhẹ nhõm vì cuối cùng cũng có hướng đi rõ ràng, vừa nặng trĩu vì biết con đường phía trước sẽ không hề dễ dàng.

– Việt Anh, nếu chuyện này công khai, Khải sẽ mất tất cả. Gia đình anh ấy, danh dự, có khi cả sự nghiệp.

– Còn cậu thì sao? Cậu định giữ im lặng để bảo vệ ai đó đã im lặng suốt ba năm khiến cậu chịu oan uổng à?

Tôi không trả lời ngay.

– Mình không làm chuyện này vì Khải. Mình làm vì mẹ mình, và vì bảy hồ sơ khác mà Minh nhắc tới. Nếu còn bảy gia đình nào đó đang mang trong lòng một nỗi oán hận sai chỗ như mình đã từng, mình không thể để chuyện đó tiếp diễn.