Chương 2
Cái tên đó là Nguyễn Quốc Vinh.
Tôi nhìn nó trên màn hình một lúc lâu, đến mức chữ cái bắt đầu nhòe đi trước mắt.
Ba năm trước, tôi là trưởng phòng kiểm soát nội bộ của Tập đoàn Hoàng Kim. Nguyễn Quốc Vinh khi đó là Phó Tổng giám đốc, người trực tiếp ký duyệt các hợp đồng mua vật tư xây dựng cho chuỗi dự án bất động sản của tập đoàn.
Tôi phát hiện một khoản chênh lệch nhỏ, chưa đến ba phần trăm, giữa giá vật tư thực nhập và giá trên hóa đơn thanh toán. Ba phần trăm nghe có vẻ không nhiều. Nhưng nhân với quy mô của cả một tập đoàn bất động sản trong năm năm, đó là con số khiến tôi mất ngủ ba đêm liền.
Tôi báo cáo lên Hội đồng quản trị.
Một tuần sau, tôi nhận được email sa thải. Lý do ghi trong đó là “tái cơ cấu phòng ban, cắt giảm nhân sự không phù hợp với định hướng phát triển mới”. Không một dấu chấm than. Không một lời giải thích thêm.
Tôi không kiện. Lúc đó tôi không có bằng chứng đủ mạnh, chỉ có linh cảm và vài con số lẻ tẻ. Tôi rời công ty, mang theo một bản sao dữ liệu tôi từng phân tích, cất nó vào một ổ cứng, và tự nhủ sẽ có ngày dùng đến.
Ba năm sau, tôi dùng số tiền tiết kiệm và một khoản vay để mở công ty đầu tư bất động sản của riêng mình. Nhỏ, nhưng sạch. Tôi mua lại những tài sản thanh lý, cải tạo, bán lại. Tôi làm việc một mình, không dựa vào ai, và không để bất kỳ ai một lần nữa nói tôi không đủ tư cách.
Tôi không ngờ, con đường đó lại dẫn thẳng trở về đúng cái tên tôi từng chạy trốn.
Sáng hôm sau, tôi mời Hạ Minh Khải đến văn phòng nhỏ của mình, một căn hộ được cải tạo thành nơi làm việc với ba nhân viên.
Tôi đặt trước mặt anh bản sao dữ liệu ba năm trước.
“Đây là những gì tôi từng phát hiện ở Tập đoàn Hoàng Kim. Chênh lệch giá vật tư, có hệ thống, kéo dài nhiều năm.”
Anh đọc rất chậm, ngón tay lướt theo từng dòng số liệu.
“Kim Phát, chủ đầu tư cũ của Thịnh Phát,” anh nói, “chị có biết công ty này thành lập bởi ai không?”
Tôi lắc đầu.
“Trên giấy tờ, Kim Phát là công ty độc lập, không liên quan gì đến Hoàng Kim. Nhưng nhà thầu cung cấp vật tư nền móng cho Thịnh Phát,” anh chỉ vào một dòng trong danh sách anh Tuấn vừa gửi, “chính là công ty từng cung cấp vật tư cho Hoàng Kim trong giai đoạn chị làm việc ở đó.”
Tôi cầm tờ giấy lên, tay hơi run.
“Nếu đúng như vậy,” tôi nói chậm, “thì Kim Phát không phải công ty độc lập. Nó là một lớp vỏ.”
“Và người đứng sau lớp vỏ đó,” Khải nói, “biết rõ báo cáo địa kỹ thuật thật không có vấn đề gì. Họ làm giả nó để hợp thức hóa việc dùng vật tư rẻ hơn so với hợp đồng, rồi lấy phần chênh lệch.”
“Giống hệt cách họ từng làm ở Hoàng Kim.”
“Giống hệt,” anh gật đầu, “chỉ khác là lần này, nếu nền móng thật sự có vấn đề vì vật tư kém chất lượng, người chịu hậu quả không phải cổ đông. Mà là người sống trong tòa nhà.”
Tôi im lặng.
Cái cảm giác ba năm trước, cái đêm tôi mất ngủ vì ba phần trăm chênh lệch, quay lại nguyên vẹn.
“Vậy bây giờ,” tôi nói, “chúng ta không chỉ tìm bằng chứng cho một vụ tố cáo. Chúng ta tìm bằng chứng cứu cả bốn mươi hai hộ gia đình đang sống trong tòa nhà đó.”
Khải nhìn tôi, ánh mắt có gì đó thay đổi.
“Bốn mươi hai người từng đuổi chị khỏi nhóm chat.”
“Đúng vậy.”
“Chị vẫn muốn cứu họ?”
Tôi mỉm cười, lần đầu tiên kể từ khi câu chuyện này bắt đầu.
“Tôi mua tòa nhà không phải để trả thù họ. Tôi mua nó để không ai còn quyền quyết định tôi có tư cách đứng ở đâu hay không. Cứu họ, hay không, đó là lựa chọn của tôi, không phải của những kẻ đã giả mạo hồ sơ.”
Khải nhìn tôi một lúc lâu, rồi gấp tập hồ sơ lại.
“Vậy thì chúng ta cần thêm một người.”
“Ai?”
“Người có thể đọc ra dòng tiền,” anh nói, “tìm cho tôi. Tôi biết một chuyên gia kiểm toán pháp y, từng làm việc với các vụ tương tự.”
Người Khải giới thiệu tên là Đặng Thu Hạnh, một phụ nữ ngoài bốn mươi, từng là kiểm toán viên cao cấp cho một hãng kiểm toán quốc tế trước khi ra làm tư vấn độc lập sau một vụ va chạm với chính công ty cũ vì phát hiện gian lận sổ sách của khách hàng lớn.
Chị Hạnh nhìn danh sách nhà thầu phụ tôi đưa, gõ vài con số vào máy tính bảng, rồi ngẩng lên.
“Chị Vân, chị có biết công ty vật tư này,” chị chỉ vào một cái tên, “đăng ký kinh doanh chỉ sáu tháng trước khi trúng thầu cung cấp bê tông cho Thịnh Phát không?”
“Sáu tháng?”
“Vốn điều lệ hai tỷ. Trúng gói thầu trị giá hơn ba mươi tỷ. Không có công trình nào trước đó trong hồ sơ năng lực.”
Khải ngồi cạnh tôi, gương mặt căng thẳng.
“Công ty bình phong.”
“Rất có thể,” chị Hạnh gật đầu, “và nếu tôi lần theo dòng vốn góp ban đầu của công ty này…”
Chị mở một file khác, kéo ra sơ đồ cổ đông.
“Người đại diện pháp luật là một cái tên lạ. Nhưng cổ đông góp vốn đứng sau, thông qua một công ty trung gian ở Hải Phòng, lại trùng với một cổ đông từng xuất hiện trong hồ sơ của Tập đoàn Hoàng Kim cách đây bốn năm.”
Tôi cảm thấy tim mình đập nhanh hơn.
“Nguyễn Quốc Vinh?”
“Không đứng tên trực tiếp,” chị Hạnh nói, “người khôn ngoan không bao giờ đứng tên trực tiếp. Nhưng người đứng tên hộ, chị Hoa, từng là kế toán trưởng của Hoàng Kim thời chị còn ở đó.”
Tôi nhớ ra chị Hoa. Một người phụ nữ ít nói, luôn cúi đầu khi đi ngang qua phòng kiểm soát nội bộ của tôi, như thể sợ bị hỏi điều gì.
“Chị ấy còn làm ở Hoàng Kim không?”
“Nghỉ việc hai năm trước,” chị Hạnh nói, “không rõ lý do.”
Tôi quyết định tìm chị Hoa.
Không dễ. Chị đã chuyển nhà, đổi số điện thoại, và theo lời hàng xóm cũ, chị sống khép kín, ít giao tiếp với ai từ ngày nghỉ việc.
Tôi mất năm ngày mới tìm ra địa chỉ mới của chị, một căn nhà nhỏ ở ngoại thành, nơi chị sống cùng mẹ già.
Khải đi cùng tôi. Anh nói, nếu là chuyện liên quan đến hồ sơ kỹ thuật giả mạo, có thể chị Hoa cũng từng bị đe dọa như anh.
Chúng tôi đến vào một buổi chiều mưa nhỏ. Chị Hoa mở cửa, nhìn thấy tôi, mặt tái đi.
“Chị Vân,” chị nói, giọng run run, “chị đến tìm tôi làm gì?”
“Tôi không đến để làm khó chị,” tôi nói nhẹ, “tôi chỉ cần biết sự thật.”
Chị Hoa đứng im ở cửa một lúc lâu, rồi nhìn ra sau lưng, như kiểm tra không có ai theo dõi, rồi mới mở cửa rộng hơn.
“Vào đi,” chị nói, “nhưng nói nhỏ thôi. Mẹ tôi đang ngủ.”
Trong căn nhà nhỏ, chị Hoa rót nước, tay vẫn run.
“Tôi không muốn dính vào chuyện này nữa,” chị nói, “tôi đã ký giấy đứng tên hộ cổ phần, không phải vì tôi muốn, mà vì ông Vinh nói nếu tôi không ký, ông ấy sẽ tìm cách khiến tôi mất luôn khoản lương hưu trí đã tích lũy, bằng cách vu cho tôi tội tham ô trong hồ sơ kế toán mà chính ông ấy chỉ đạo làm giả.”
Tôi và Khải nhìn nhau.
“Ông ấy có bằng chứng gì buộc tội chị?”
“Chữ ký của tôi,” chị Hoa cười khổ, “trên những chứng từ tôi bị buộc phải ký, dưới sức ép của ông ấy, từ nhiều năm trước. Ông ấy giữ bản gốc. Tôi chỉ có bản photo.”
Tôi nhìn chị, cảm giác một nỗi giận âm ỉ dâng lên, không phải vì bản thân mình, mà vì một người phụ nữ khác cũng từng bị chính hệ thống đó bóp nghẹt.
“Chị Hoa,” tôi nói, “nếu chị đồng ý làm chứng, tôi sẽ đảm bảo luật sư của tôi bảo vệ chị trước mọi cáo buộc ngược. Nhưng tôi cần chị nói thật, ai là người đứng sau công ty vật tư cung cấp bê tông cho Thịnh Phát.”
Chị Hoa nhìn tôi thật lâu, rồi nhìn Khải.
“Anh là người gửi đơn tố cáo lên Cục Xây dựng,” chị nói, không phải câu hỏi.
Khải gật đầu.
“Vậy thì,” chị Hoa thở dài, “tôi cũng đến lúc phải chọn một phía rồi.”
