Chương 3

Một tuần sau, khi tôi đang chuẩn bị báo cáo sơ bộ về năm món cổ vật giả mạo, Hà Lộ gọi điện từ Việt Nam, giọng gấp gáp.

“Chị Ninh, chị có xem tin tức chưa? Công ty của anh Trình Mục vừa bị thanh tra thuế, nghi ngờ gian lận sổ sách. Cổ phiếu công ty rớt thảm, nghe nói sắp phá sản.”

Tôi ngồi thẳng dậy trước máy tính, mở nhanh một trang tin tức tài chính.

Tiêu đề đập vào mắt: “Công ty Trình Thịnh bị điều tra gian lận thuế, nghi vấn liên quan đến đường dây rửa tiền qua kênh đồ cổ.”

Tôi đọc lướt qua bài báo, tim đập nhanh hơn. Bài báo nhắc đến việc công ty Trình Thịnh, do Trình Mục làm giám đốc điều hành, đã chuyển một khoản tiền lớn qua nhiều tài khoản trung gian, trong đó có liên quan đến giao dịch mua bán cổ vật với công ty Bách Hưng.

Tôi gọi ngay cho Thu Hà.

“Chị đọc tin chưa?” Thu Hà hỏi ngay khi bắt máy, giọng cũng không giấu được sự phấn khích lẫn lo lắng.

“Vừa đọc xong. Tin này có liên quan đến sao kê chị gửi em không?”

“Có khả năng rất cao. Sau khi em gửi thông tin về tài khoản vỏ bọc cho một người bạn làm bên điều tra tài chính, có vẻ như họ đã âm thầm mở một cuộc điều tra riêng, không liên quan đến vụ ly hôn của chị.”

Tôi nhắm mắt, hình dung toàn bộ bức tranh đang dần lộ ra.

“Vậy là Trình Mục cũng dính vào đường dây làm giả cổ vật.”

“Chưa chắc chắn anh ta trực tiếp tham gia, nhưng chắc chắn đã dùng công ty của mình để rửa tiền cho ai đó, rất có thể là chú họ Trình Bách Xuyên.”

Tôi cúp máy, ngồi lặng một lúc, rồi mở điện thoại xem lại tin nhắn đe dọa của Trình Bách Xuyên vài ngày trước.

Mọi thứ giờ đã rõ ràng hơn: nếu vụ án gian lận thuế của Trình Mục sụp đổ, nó có thể kéo theo cả đường dây làm giả cổ vật, bao gồm công ty Bách Hưng và những món đồ giả tại Tokyo.

Đó là lý do họ lo sợ tôi đào sâu vào bộ sưu tập này.

Tối hôm đó, khi tôi đang chuẩn bị rời phòng thí nghiệm, điện thoại tôi nhận một cuộc gọi video, không phải số quen thuộc, nhưng khi bắt máy, gương mặt hiện lên là Trình Mục, tiều tụy hơn nhiều so với lần cuối tôi gặp.

“Tư Ninh,” anh nói, giọng khàn đặc, “anh cần nói chuyện với em.”

“Chúng ta không còn gì để nói.” Tôi định tắt máy.

“Đợi đã!” Anh gần như hét lên. “Anh không liên quan đến chuyện làm giả cổ vật, anh thề. Anh chỉ nhận tiền từ chú Xuyên để giúp ông ấy chuyển khoản, anh không biết nguồn gốc số tiền đó.”

Tôi im lặng, để anh nói tiếp.

“Công ty anh giờ sắp phá sản. Cơ quan điều tra nói nếu anh hợp tác, cung cấp thông tin về chú Xuyên, anh có thể được giảm nhẹ tội. Nhưng anh sợ, Tư Ninh. Anh sợ nếu anh khai ra, gia đình họ Trình sẽ…”

“Sẽ làm gì?” tôi hỏi thẳng.

Anh im lặng một lúc lâu, rồi nói khẽ. “Họ có thể hại em, vì em đang điều tra vụ cổ vật giả ở Tokyo. Chú Xuyên đã nói với anh, nếu em không dừng lại, ông ấy sẽ tìm cách khiến em mất hết mọi thứ, kể cả danh dự nghề nghiệp.”

Tôi siết chặt điện thoại.

“Anh gọi cho tôi để cảnh báo, hay để dọa tôi thay cho ông ta?”

“Anh… anh chỉ muốn em cẩn thận.” Giọng anh run lên. “Dù sao, tám năm chúng ta từng là vợ chồng.”

Tôi nhìn màn hình, nhìn gương mặt người đàn ông từng là chồng mình, giờ đây tiều tụy và sợ hãi, khác hẳn hình ảnh tự tin, có phần khinh mạn tôi từng biết.

“Trình Mục,” tôi nói, giọng bình thản nhưng dứt khoát, “nếu anh thật sự áy náy, nếu anh thật sự còn chút lương tâm, hãy hợp tác với cơ quan điều tra, khai đúng sự thật. Không phải vì tôi, mà vì hàng trăm món cổ vật giả đang được bán ra thị trường như hàng thật, đánh lừa những người mua tin tưởng vào lịch sử.”

“Nếu anh khai ra, chú Xuyên sẽ không để anh yên.”

“Vậy anh chọn sự an toàn giả tạo, hay sự thật?” Tôi hỏi lại. “Tám năm qua, anh đã chọn sự an toàn giả tạo với tôi. Anh nhìn xem, cuối cùng nó dẫn anh đến đâu.”

Anh không trả lời được, chỉ cúi đầu, gương mặt hiện rõ sự dằn vặt.

Tôi tắt máy, không đợi anh nói thêm.

Ngồi một mình trong phòng thí nghiệm vắng lặng, tôi nhìn ra cửa sổ, nơi ánh đèn Tokyo lấp lánh trong đêm.

Cuộc chiến này, tôi nhận ra, không còn là chuyện cá nhân giữa tôi và một cuộc hôn nhân đã chết. Nó đã trở thành cuộc chiến giữa sự thật và một mạng lưới dối trá đã tồn tại quá lâu, được che đậy bởi tiền bạc và danh tiếng.

Điện thoại rung, tin nhắn từ Tinh Dạ Thần.

“Cô vẫn ở phòng thí nghiệm à? Đèn phòng cô vẫn sáng, tôi nhìn thấy từ bãi đỗ xe.”

Tôi nhìn ra cửa sổ, thấy bóng anh đứng dưới sân, ngước nhìn lên.

Tôi gõ lại: “Sắp về rồi.”

“Tôi đợi cô ở dưới. Không phải vì không tin cô tự về được, chỉ là, hôm nay có vẻ là một ngày dài với cô.”

Tôi nhìn tin nhắn, khóe miệng khẽ cong lên lần đầu tiên trong ngày hôm đó.

Sáng hôm sau, một cuộc họp khẩn được triệu tập tại trung tâm nghiên cứu. Ngoài giáo sư Vệ, Tinh Dạ Thần và tôi, còn có ba đại diện từ hội đồng tài trợ bảo tàng, những người nắm giữ ngân sách cho toàn bộ dự án triển lãm.

Người đứng đầu phái đoàn, ông Yamamoto, mở đầu bằng giọng lịch sự nhưng có phần căng thẳng.

“Chúng tôi nghe nói nhóm nghiên cứu đã phát hiện một số vấn đề với bộ sưu tập. Xin giáo sư Vệ cho biết chi tiết.”

Giáo sư Vệ trình bày ngắn gọn về năm món cổ vật đã được xác nhận là giả mạo, kèm theo bằng chứng khoa học từ phân tích quang phổ và định tuổi.

Ông Yamamoto nghe xong, gương mặt tối sầm.

“Nếu công bố điều này, toàn bộ giá trị bộ sưu tập sẽ bị nghi ngờ, triển lãm có thể phải hoãn lại, và uy tín của bảo tàng lẫn các nhà tài trợ sẽ chịu ảnh hưởng nghiêm trọng.”

“Đó là sự thật,” Tinh Dạ Thần đáp thẳng. “Chúng tôi không thể vì uy tín mà giấu đi phát hiện khoa học.”

“Tôi không nói giấu đi,” ông Yamamoto vội chữa lời, “nhưng có lẽ chúng ta nên cân nhắc thời điểm và cách thức công bố, để giảm thiểu tác động tiêu cực.”

Tôi ngồi lặng, quan sát cách hai bên đối đáp, cảm nhận được áp lực vô hình đang đè lên vai giáo sư Vệ.

Một trong ba đại diện, một phụ nữ trung niên tên Sato, lên tiếng, giọng có phần mềm mỏng hơn nhưng ẩn ý rõ ràng.

“Giáo sư Vệ, chúng tôi hiểu tầm quan trọng của tính trung thực khoa học. Nhưng nhóm nghiên cứu của giáo sư còn khá… trẻ.” Bà nhìn tôi và Tinh Dạ Thần. “Liệu có khả năng nào phân tích bị sai lệch không?”

Tôi lên tiếng lần đầu tiên trong cuộc họp.

“Thưa bà Sato, tôi đã kiểm tra kết cấu vật lý và kỹ thuật tạo hình bằng cảm quan trực tiếp, dựa trên tám năm kinh nghiệm phục chế hàng nghìn cổ vật thật. Anh Tinh Dạ Thần đã kiểm tra bằng ba phương pháp khoa học độc lập: quang phổ huỳnh quang tia X, định tuổi nhiệt phát quang, và phân tích cấu trúc bọt khí trong men dưới kính hiển vi điện tử. Cả ba phương pháp đều cho kết quả nhất quán. Nếu bà nghi ngờ độ chính xác, tôi sẵn lòng mời thêm một phòng thí nghiệm độc lập thứ ba để đối chiếu.”

Phòng họp im lặng một lúc.

Bà Sato nhìn tôi, ánh mắt đánh giá lại.

“Cô nói rất tự tin.”

“Vì tôi tự tin vào công việc của mình,” tôi đáp. “Và tôi nghĩ, một bảo tàng uy tín nên tự tin vào sự thật hơn là sợ hãi nó.”

Giáo sư Vệ khẽ mỉm cười, không giấu được vẻ tự hào.

Ông Yamamoto thở dài, xoa trán.

“Được. Chúng tôi sẽ để nhóm nghiên cứu tiếp tục điều tra toàn bộ mười lăm món nghi vấn. Nhưng tôi đề nghị, trước khi công bố chính thức, hãy cho chúng tôi biết trước ít nhất hai tuần để chuẩn bị phương án xử lý khủng hoảng truyền thông.”

“Đồng ý,” giáo sư Vệ đáp.

Cuộc họp kết thúc, ba vị đại diện rời đi. Khi cánh cửa đóng lại, Tinh Dạ Thần thở phào, quay sang tôi.

“Cô vừa rồi thật đáng nể.”

“Chỉ là nói sự thật,” tôi đáp, dù trong lòng vẫn còn hơi run vì căng thẳng.

Giáo sư Vệ nhìn cả hai, giọng nghiêm túc.

“Các em nên biết, ông Yamamoto và bà Sato không đơn giản chỉ là nhà tài trợ. Cả hai đều có cổ phần gián tiếp trong một số công ty đấu giá cổ vật, trong đó có khả năng liên quan đến Bách Hưng.”

Tôi và Tinh Dạ Thần nhìn nhau, cùng hiểu ra một điều: đường dây làm giả cổ vật này lan rộng hơn cả chúng tôi tưởng tượng, chạm đến cả những người đang tài trợ cho chính dự án phanh phui nó.

“Vậy chúng ta phải cẩn thận hơn,” tôi nói. “Không chỉ với bằng chứng khoa học, mà cả với cách chúng ta bảo vệ dữ liệu.”

“Ta đã cho sao lưu toàn bộ dữ liệu ở ba nơi độc lập như đã hứa,” giáo sư Vệ đáp, “kể cả một bản gửi cho luật sư riêng của ta, người không có liên hệ gì với bảo tàng hay hội đồng tài trợ.”

Tinh Dạ Thần gật đầu. “Tôi cũng đã sao lưu toàn bộ kết quả phân tích khoa học lên máy chủ độc lập, ngoài hệ thống nội bộ.”

Tôi rút cuốn sổ tay ra, nhìn lại những cái tên mình đã ghi chú suốt hai tuần qua: Trình Bách Xuyên, Chu Vĩnh Khang, công ty Bách Hưng, và giờ thêm cả Yamamoto, Sato.

Một mạng lưới lớn hơn tôi tưởng, nhưng cũng vì vậy, tôi càng chắc chắn hơn về việc mình phải đi đến cùng.

“Chúng ta tiếp tục,” tôi nói, gấp cuốn sổ lại.

Giáo sư Vệ nhìn tôi, gật đầu chậm rãi. “Được. Nhưng từ giờ, các em cần chuẩn bị tinh thần cho việc có thể bị tấn công không chỉ về mặt chuyên môn, mà cả về mặt cá nhân.”

Tôi nghĩ đến tin nhắn đe dọa của Trình Bách Xuyên, đến những bài đăng ẩn danh vu khống tôi ngoại tình đang lan truyền ở Việt Nam.

“Con đã chuẩn bị rồi,” tôi đáp. “Từ ngày con ký tên vào tờ đơn ly hôn.”

Ba tuần tiếp theo trôi qua trong nhịp độ làm việc dồn dập. Tôi và Tinh Dạ Thần lần lượt kiểm tra hết mười lăm món cổ vật nghi vấn, xác nhận thêm bốn món giả mạo nữa, nâng tổng số lên chín món trên tổng số một trăm hai mươi món trong bộ sưu tập.

Đêm đó, một cơn mưa lớn bất chợt đổ xuống Tokyo. Tôi ở lại phòng thí nghiệm muộn, hoàn thiện báo cáo cuối cùng về món thứ chín, một chiếc đĩa men trắng thời Nam Tống.

Tinh Dạ Thần bước vào, tay cầm hai ly cà phê nóng, đặt một ly trước mặt tôi.

“Cô làm việc không nghỉ từ sáng.”

“Cảm ơn.” Tôi nhận ly cà phê, hơi ấm lan qua lòng bàn tay lạnh cóng.

Anh kéo ghế ngồi xuống cạnh tôi, nhìn ra cửa sổ nơi mưa đang rơi xối xả.

“Cô có nhớ nhà không?”

Câu hỏi bất ngờ khiến tôi khựng lại một giây.

“Nhớ,” tôi đáp thật lòng. “Nhưng không nhớ theo cách tôi tưởng.”

“Nghĩa là sao?”

“Tôi tưởng mình sẽ nhớ căn nhà, nhớ những bữa cơm, nhớ cuộc sống cũ. Nhưng thực ra tôi chỉ nhớ phòng phục chế ở bảo tàng, nhớ đồng nghiệp Hà Lộ, nhớ mảnh gốm Lý triều tôi để lại chưa kịp nhìn nó được trưng bày.”

Tinh Dạ Thần gật đầu, không nói gì thêm, chỉ lặng lẽ uống cà phê.

“Còn anh?” tôi hỏi lại. “Anh có gia đình ở đây không?”

Anh im lặng một lúc, rồi đáp, giọng có phần xa xăm.

“Bố mẹ tôi mất trong một vụ tai nạn khi tôi mười sáu tuổi. Sau đó tôi được giáo sư Vệ nhận nuôi dạy, cho học ngành khoa học vật liệu, rồi hướng tôi sang lĩnh vực giám định cổ vật.”

Tôi nhìn anh, hiểu ra vì sao giữa anh và giáo sư Vệ luôn có một sự gắn bó đặc biệt, không đơn thuần là quan hệ thầy trò.

“Xin lỗi, tôi không biết.”

“Không sao. Chuyện đã lâu rồi.” Anh xoay ly cà phê trong tay. “Có lẽ vì vậy, tôi luôn thấy đồng cảm với những cổ vật vỡ nát, cần được ghép lại. Chúng giống như những mảnh đời đã qua một biến cố, nhưng vẫn có thể tìm lại hình dạng ban đầu, nếu có người đủ kiên nhẫn.”

Tôi nhìn anh, một cảm giác ấm áp lan trong lòng, khác hẳn cảm giác trống rỗng tôi từng có suốt tám năm bên Trình Mục.

“Đó cũng là lý do tôi theo nghề phục chế,” tôi nói khẽ. “Mỗi mảnh vỡ đều xứng đáng được ghép lại cẩn thận, không phải vì nó hoàn hảo, mà vì nó từng tồn tại, từng mang một câu chuyện.”

Chúng tôi ngồi im lặng một lúc lâu, chỉ có tiếng mưa rơi ngoài cửa sổ và tiếng máy điều hòa chạy đều.

Điện thoại tôi rung, một tin nhắn từ Thu Hà.

“Chị Ninh, tin khẩn. Trình Mục đã chính thức khai báo với cơ quan điều tra, cung cấp bằng chứng về đường dây rửa tiền của Trình Bách Xuyên qua kênh mua bán cổ vật. Nhưng ngay sau đó, nhà họ Trình đã thuê luật sư kiện ngược chị, cáo buộc chị đánh cắp tài liệu nội bộ công ty trong thời gian còn là vợ hợp pháp của Trình Mục, dùng để trả thù cá nhân.”

Tôi đọc tin nhắn, tay hơi siết chặt điện thoại.

“Có chuyện gì vậy?” Tinh Dạ Thần hỏi, nhận ra vẻ mặt tôi thay đổi.

Tôi đưa điện thoại cho anh xem. Anh đọc xong, cau mày.

“Họ đang cố biến cô từ người tố giác thành kẻ phạm tội.”

“Đúng vậy,” tôi đáp, giọng bình tĩnh dù trong lòng đang cuộn lên một cơn giận. “Nhưng họ quên mất một điều.”

“Điều gì?”

“Toàn bộ tài liệu tôi có, tôi lấy được thông qua luật sư của mình, hoàn toàn hợp pháp trong quá trình chuẩn bị hồ sơ ly hôn và tranh chấp tài sản. Tôi chưa từng đánh cắp bất cứ thứ gì.”

Tôi gọi ngay cho Thu Hà, giọng dứt khoát.

“Chị cần em chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của mọi tài liệu chị có. Đồng thời, gửi đơn phản tố họ tội vu khống và đe dọa, dựa trên tin nhắn của Trình Bách Xuyên chị đã gửi em trước đó.”

“Em đã chuẩn bị sẵn rồi,” Thu Hà đáp. “Chị Ninh, họ đang hoảng loạn. Một khi hoảng loạn, người ta thường mắc sai lầm.”

Tôi cúp máy, nhìn Tinh Dạ Thần, ánh mắt đã lấy lại sự bình tĩnh.

“Họ đang hoảng loạn,” tôi lặp lại lời Thu Hà. “Đó là dấu hiệu tốt.”

Tinh Dạ Thần nhìn tôi, trong ánh mắt anh có sự khâm phục rõ ràng.

“Cô luôn bình tĩnh như vậy trước áp lực sao?”

“Không,” tôi thành thật. “Nhưng tôi học được rằng, hoảng loạn không giải quyết được vấn đề, chỉ có sự kiên nhẫn và bằng chứng mới làm được điều đó.”

Ngoài cửa sổ, cơn mưa Tokyo vẫn rơi không ngớt, nhưng trong lòng tôi, một sự quyết tâm mới đang dần hình thành, vững chãi hơn bao giờ hết.