Chương 5

Sau gần một giờ hội ý, phiên tòa tiếp tục, thẩm phán tuyên đọc phán quyết.

“Căn cứ vào các chứng cứ đã được thẩm định, hội đồng xét xử xác định biên bản giao đất năm 1983 mang tên chị Đỗ Thị Lan là văn bản hợp pháp, có giá trị pháp lý đầy đủ. Chị Đỗ Thị Lan là chủ sử dụng hợp pháp duy nhất đối với thửa đất khu vực sau núi, xã Bình An, bao gồm toàn bộ quyền lợi phát sinh từ hợp đồng khai thác khoáng sản đã ký với đoàn khảo sát tỉnh.”

“Văn bản do anh Trần Minh Đức cung cấp bị xác định có dấu hiệu làm giả chữ ký của ông Phạm Văn Đạt, vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật về giả mạo giấy tờ nhà nước. Hội đồng xét xử bác đơn kiện của nguyên đơn, đồng thời chuyển hồ sơ liên quan đến hành vi làm giả giấy tờ và nghi vấn hối lộ cán bộ hợp tác xã sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định pháp luật hình sự.”

Tiếng xôn xao nổi lên khắp phòng xử án. Đức đứng chôn chân tại chỗ, mặt trắng bệch như tờ giấy. Ông Cường, luật sư của anh ta, lặng lẽ thu dọn hồ sơ, không nói thêm lời nào.

Vài tuần sau, cơ quan điều tra huyện chính thức khởi tố vụ án làm giả giấy tờ nhà nước đối với chú Đức, đồng thời làm rõ hành vi nhận hối lộ, thiên vị trong công tác của ông chủ nhiệm Bàng. Ông Bàng bị đình chỉ chức vụ, chờ xử lý kỷ luật, còn chú Đức phải đối mặt với án phạt tù treo do hoàn cảnh khai báo thành khẩn và mức độ vi phạm chưa gây hậu quả nghiêm trọng về vật chất, nhưng vẫn phải bồi thường toàn bộ chi phí pháp lý liên quan cho tôi.

Khải, sau phiên tòa, không còn dám đề cập đến chuyện giành quyền nuôi con nữa. Anh lặng lẽ đến gặp tôi một lần cuối, chỉ để xin lỗi.

“Anh xin lỗi, vì tất cả những chuyện đã xảy ra. Anh biết mình không xứng đáng làm cha của hai đứa nhỏ theo đúng nghĩa, nhưng anh mong, sau này, anh vẫn có thể đến thăm các con, không đòi hỏi gì khác.”

Tôi nhìn anh, không còn oán giận như trước, chỉ còn một sự bình thản.

“Anh muốn thăm con, tôi không ngăn cản, miễn là anh đến với tư cách một người cha thật lòng, không phải vì bất kỳ toan tính nào khác. Nhưng mọi chuyện giữa anh và tôi, coi như đã kết thúc từ tám năm trước, khi anh đứng im nhìn mẹ đuổi tôi ra khỏi nhà.”

Khải cúi đầu, không nói thêm được gì, lặng lẽ quay đi.

Tôi đứng nhìn theo bóng anh khuất dần sau con đường làng, lòng không còn chút vướng bận nào về quá khứ nữa.

Cuốn sổ của cha tôi vẫn nằm yên trong hòm gỗ, nhưng giờ đây, nó không chỉ là bí mật của riêng tôi nữa, mà đã trở thành bằng chứng cho một sự thật được pháp luật công nhận: đất không nói dối, và cuối cùng, những ai cố tình bóp méo sự thật, cũng phải trả giá cho hành động của mình.

Sau phiên tòa, dòng họ Trần tổ chức một buổi họp mặt gia đình, viện cớ giỗ ông nội của Khải, nhưng thực chất, ai cũng hiểu, đó là dịp để bà Liên chính thức lên tiếng trước họ hàng về chuyện đã xảy ra.

Tôi được mời đến, ban đầu có chút do dự, nhưng nghĩ đến hai đứa con, vẫn mang danh nghĩa cháu nội của dòng họ này, tôi quyết định đến, không phải vì bản thân, mà vì muốn các con có một mối quan hệ rõ ràng, đàng hoàng với gia đình bên nội, dù mối quan hệ đó không còn như xưa.

Trước mặt đông đủ họ hàng, bà Liên đứng dậy, giọng run run nhưng rõ ràng.

“Hôm nay, tôi muốn nói vài lời trước mặt mọi người. Tám năm trước, tôi đã đuổi con Lan ra khỏi nhà, cho nó một mảnh đất mà tôi và cả nhà đều nghĩ là đất chết, không ai thèm nhận. Tôi làm vậy vì lòng tôi hẹp hòi, vì tôi ghét nó không sinh được con trai nối dõi như tôi mong muốn, dù nó đã sinh cho tôi hai đứa cháu ngoan hiền. Sau này, khi biết đất đó có giá trị, thay vì xấu hổ vì cách đối xử của mình, tôi và thằng Đức lại tìm cách giành giật, thậm chí làm chuyện sai trái, khiến nó phải đối mặt bao nhiêu sóng gió. Tôi biết, lời xin lỗi này đến quá muộn, nhưng tôi vẫn muốn nói, trước mặt tổ tiên, trước mặt họ hàng: tôi xin lỗi con Lan, và xin lỗi hai đứa cháu của tôi.”

Cả nhà im lặng. Đức, người vừa được tại ngoại chờ ngày thi hành án treo, ngồi ở góc phòng, mặt cúi gằm, không dám ngẩng lên.

Tôi đứng dậy, nhìn bà Liên, rồi nhìn khắp lượt họ hàng đang có mặt.

“Con cảm ơn bà đã nói ra những lời này. Con không dám nhận mình rộng lượng đến mức quên hết mọi chuyện đã qua. Nhưng con nghĩ, quá khứ nên khép lại đúng cách của nó, không phải bằng cách giả vờ như chưa từng có chuyện gì xảy ra, mà bằng cách mỗi người nhận lấy trách nhiệm của mình, rồi từ đó, sống cho đàng hoàng hơn.”

Tôi quay sang nhìn Tiểu Yến và Tiểu Bảo, đang ngồi cạnh tôi.

“Con không thể giả vờ tha thứ hoàn toàn, coi như không có gì xảy ra. Nhưng con sẵn lòng để bà, để chú Đức, để anh Khải, có cơ hội làm lại, chuộc lỗi bằng hành động, không phải bằng lời nói suông. Từ nay, con mong mọi người đối xử với hai đứa nhỏ bằng tình thương thật sự, không phải vì chúng nó là con của một người giờ đã có chút của cải.”

Bà Liên gật đầu, nước mắt lăn dài, không nói thêm được lời nào.

Buổi họp mặt kết thúc trong không khí lắng đọng, không còn gượng gạo như trước, nhưng cũng không phải là một cuộc đoàn tụ vui vẻ giả tạo. Đó là một sự thừa nhận, một sự khép lại đúng nghĩa, không tô vẽ.

Trên đường về, Tiểu Bảo nắm tay tôi, hỏi khẽ.

“Mẹ ơi, mình có tha thứ cho bà nội và chú Đức không?”

Tôi cúi xuống nhìn con, chọn từng lời.

“Mẹ không quên những gì đã xảy ra, con à. Nhưng mẹ cũng không muốn giữ mãi sự giận dữ trong lòng, vì nó chỉ làm mình mệt mỏi thêm thôi. Mẹ chọn cách sống tiếp, mở lòng ở mức vừa đủ, để không ai có thể lợi dụng mình thêm lần nữa, nhưng cũng không để bản thân mãi chìm trong oán hận. Đó không phải là tha thứ hoàn toàn, mà là mẹ chọn buông bỏ gánh nặng cho riêng mình, con hiểu không?”

Tiểu Bảo gật đầu, có vẻ chưa hiểu hết, nhưng nắm tay tôi chặt hơn.

Tôi nhìn lên bầu trời chiều hôm đó, thấy lòng mình nhẹ nhõm hơn rất nhiều, như vừa trút xong một gánh nặng đã đeo mang suốt tám năm ròng.

Cuộc sống dần trở lại nhịp bình thường sau những sóng gió. Khu khai thác cao lanh ở ruộng Chết giờ đã đi vào hoạt động ổn định, mang lại nguồn thu đều đặn, đủ để tôi xây thêm một căn nhà khang trang hơn, và quan trọng hơn, đủ để tôi tính đến những dự định lớn hơn cho tương lai của hai đứa con.

Một buổi tối, tôi lấy cuốn sổ của cha ra, đọc lại kỹ càng phần ghi chú về mảnh đất thứ hai, nằm ở một thung lũng nhỏ cách xã Bình An chừng mười cây số, thuộc địa phận một xã khác. Theo ghi chép của cha, đó là nơi có mạch nước khoáng tự nhiên, có thể khai thác phục vụ sinh hoạt và cả tiềm năng phát triển du lịch nghỉ dưỡng sau này.

Tôi bàn với ông Minh, giờ đã trở thành người bạn đồng hành thân thiết trong công việc, và cả trong cuộc sống riêng tư, dù cả hai vẫn giữ một khoảng cách vừa đủ, chưa vội vàng bước tới điều gì xa hơn.

“Chị định mở rộng sang cả mảnh đất này sao?” ông Minh hỏi, mắt ánh lên sự thích thú của một người làm nghề địa chất khi nghe đến tiềm năng mới.

“Tôi nghĩ vậy,” tôi đáp. “Nhưng lần này, tôi không muốn làm một mình nữa. Nếu đoàn khảo sát tỉnh và anh sẵn lòng hợp tác chính thức, tôi muốn làm đúng quy trình ngay từ đầu, minh bạch, tránh những rắc rối như lần trước.”

Ông Minh gật đầu, ánh mắt trở nên nghiêm túc.

“Tôi ủng hộ. Với lại, lần này, tôi nghĩ chúng ta nên làm theo mô hình hợp tác giữa cá nhân chị, với tư cách chủ đất, và đoàn khảo sát tỉnh, với tư cách đơn vị hỗ trợ kỹ thuật, có hợp đồng rõ ràng ngay từ đầu, tránh để xảy ra tình trạng người ngoài nhìn vào nghi ngờ có sự thiên vị cá nhân như đợt trước.”

Tôi hiểu ý ông Minh, mỉm cười.

“Anh vẫn luôn cẩn thận như vậy.”

Ông Minh nhìn tôi, giọng nhẹ nhàng hơn thường ngày.

“Không phải chỉ vì công việc đâu, Lan. Tôi cẩn thận, vì tôi không muốn có thêm bất kỳ điều gì có thể làm tổn hại đến chị, hay đến danh dự của chị, một lần nữa.”

Đây là lần đầu tiên ông gọi thẳng tên tôi, không kèm theo từ “chị” phía trước. Tôi khựng lại một chút, cảm nhận rõ sự thay đổi trong cách xưng hô ấy, một sự gần gũi mới mẻ mà cả hai đều ngầm hiểu.

Tôi không đáp lại ngay, chỉ khẽ cúi đầu, để lộ một nụ cười nhẹ.

“Cảm ơn anh, Minh.”

Đó là lần đầu tiên tôi gọi tên anh mà không kèm chức danh, không kèm sự khách sáo. Một bước nhỏ, nhưng đủ để cả hai hiểu, mối quan hệ giữa chúng tôi đã âm thầm bước sang một trang mới, chậm rãi nhưng chắc chắn, giống như cách tôi từng đào giếng năm nào, kiên nhẫn, không vội vàng, chờ đợi đúng thời điểm để mọi thứ lộ diện tự nhiên.

Vài tháng sau, hợp đồng hợp tác khai thác mạch nước khoáng ở mảnh đất thứ hai được ký kết, minh bạch, đúng quy trình, không còn vướng phải bất kỳ tranh chấp nào. Tôi trích một phần lợi nhuận từ khu khai thác đầu tiên, cùng với sự hỗ trợ của chính quyền huyện, xây một ngôi trường tiểu học mới cho xã Bình An, nơi Tiểu Yến và Tiểu Bảo, cùng bao đứa trẻ khác trong xã, có nơi học hành khang trang hơn.

Ngày khánh thành trường, bà Liên cũng đến dự, lặng lẽ đứng ở một góc, nhìn các cháu mình chạy nhảy trong sân trường mới, ánh mắt có chút áy náy nhưng cũng có chút tự hào.

Tôi đến gần, đứng cạnh bà, không nói gì nhiều, chỉ cùng nhìn về phía các con.

“Con cảm ơn bà đã đến,” tôi nói khẽ.

Bà Liên gật đầu, giọng nghẹn lại.

“Con làm được nhiều điều tốt cho xã này, cho các cháu. Mẹ… mẹ mừng vì điều đó.”

Đó là lần đầu tiên, sau bao năm, bà gọi tôi là “con” với một giọng điệu thật lòng, không còn sự bề trên áp đặt như trước.