Chương 4

Đơn vị kiểm toán độc lập được hội đồng chỉ định là một công ty có trụ sở tại Hà Nội, chuyên về giám định tài liệu số. Trưởng nhóm kiểm toán, một người phụ nữ trung niên tên Bích, làm việc với tác phong lạnh lùng, chính xác, đúng kiểu tôi tin tưởng.

Trong ba ngày, nhóm của bà Bích đối chiếu toàn bộ nhật ký hệ thống ERP, phỏng vấn trưởng phòng IT, và yêu cầu quyền truy cập vào máy chủ lưu trữ chứng chỉ số của công ty.

Ngày thứ tư, bà Bích gửi báo cáo sơ bộ cho hội đồng quản trị, đồng thời gửi bản sao cho tôi theo đúng quy trình minh bạch.

Kết luận rất rõ ràng. Ba văn bản phê duyệt giao dịch mang chữ ký điện tử của tôi đều được tạo ra bằng cách sao chép mã xác thực chữ ký số từ một phiên đăng nhập hợp lệ trước đó của tôi, sau đó tái sử dụng trên một thiết bị khác không phải thiết bị cá nhân tôi đăng ký. Thiết bị đó được xác định thuộc quyền quản lý của phòng công nghệ thông tin công ty, cụ thể là máy tính bàn đặt trong văn phòng trưởng phòng IT.

Tôi đọc báo cáo trong văn phòng riêng, cảm giác một phần gánh nặng được trút bỏ, dù phía trước vẫn còn một chặng đường dài.

Chiều hôm đó, hội đồng quản trị họp khẩn để nghe báo cáo trực tiếp từ bà Bích. Ông Diệp, người từng chất vấn tôi gay gắt nhất, lần này im lặng suốt buổi họp.

“Vậy có thể kết luận bà Tống Vân không liên quan đến việc phê duyệt các giao dịch này,” ông Hoàng nói, nhìn quanh phòng họp. “Câu hỏi tiếp theo là, ai đã ra lệnh cho trưởng phòng IT thực hiện việc sao chép chữ ký số này?”

Trưởng phòng IT, một người đàn ông tên Cường, được mời vào phòng họp để giải trình. Ông ta run rẩy, ban đầu chối quanh, sau đó khi bà Bích trình chiếu nhật ký truy cập máy chủ với dấu thời gian trùng khớp chính xác với lịch làm việc của ông ta, ông ta mới chịu thừa nhận một phần.

“Tôi chỉ làm theo chỉ đạo,” ông ta nói, giọng lí nhí. “Bà Đường Thục Nghi nói đây là việc nội bộ gia đình, không cần thông qua giám đốc điều hành, và… và bà ấy hứa sẽ lo cho gia đình tôi nếu tôi hợp tác.”

Cả phòng họp quay sang nhìn Khải Trạch, người đang ngồi bất động, hai tay siết chặt trên bàn.

“Anh Khải Trạch,” ông Hoàng nói, giọng nghiêm khắc hơn bình thường, “anh có biết về chỉ đạo này của mẹ anh không?”

“Không,” Khải Trạch đáp, giọng khàn đi. “Tôi hoàn toàn không biết.”

Ông Diệp, người từng bênh vực Khải Trạch, giờ lên tiếng với giọng điệu khác hẳn.

“Nếu đúng như vậy, tôi đề nghị hội đồng cân nhắc việc mở rộng phạm vi điều tra sang các giao dịch khác trong ba năm gần đây, không chỉ giới hạn ở bảy mươi hai tỷ đồng này. Chúng ta cần biết đây là một sự việc đơn lẻ, hay một mô hình đã diễn ra lâu dài.”

Ông Hoàng gật đầu, ghi chú.

“Được. Chúng ta sẽ mở rộng phạm vi điều tra. Đồng thời, tôi đề nghị tạm đình chỉ quyền truy cập hệ thống tài chính của bà Đường Thục Nghi với tư cách cố vấn cấp cao, cho đến khi có kết luận cuối cùng.”

Cuộc bỏ phiếu diễn ra ngay tại chỗ, tám trên chín phiếu thuận, chỉ có một phiếu trắng.

Sau cuộc họp, tôi ra hành lang, gọi cho Thanh Phong, báo lại toàn bộ diễn biến.

“Đây là bước ngoặt quan trọng,” anh nói qua điện thoại. “Nhưng em cẩn thận. Người như bà Đường Thục Nghi, khi bị dồn vào chân tường, thường không chọn cách đầu hàng. Bà ta sẽ phản công.”

Tôi nhìn qua cửa kính hành lang, thấy bóng dáng mẹ chồng tôi đang bước ra khỏi thang máy ở tầng dưới, dáng đi vẫn thẳng, vẫn kiêu hãnh, không hề có dấu hiệu của một người vừa bị tước quyền truy cập.

Tôi biết Thanh Phong nói đúng. Đây chưa phải là kết thúc.

Bốn ngày sau cuộc họp khẩn, tôi nhận được một cuộc gọi lạ vào lúc bảy giờ tối, từ số điện thoại của Cục Thuế thành phố.

“Xin lỗi, tôi cần xác nhận, có phải đây là số của bà Tống Vân, chủ tài khoản ngân hàng số kết thúc bằng bốn số bảy tám chín không?” giọng người phụ nữ bên kia đầu dây hỏi.

“Tôi không có tài khoản nào như vậy,” tôi đáp, cảm giác bất an dâng lên.

“Chúng tôi ghi nhận một tài khoản mang tên bà, mở tại một ngân hàng nước ngoài, có giao dịch đáng ngờ liên quan đến dòng tiền từ Kim Long Invest. Chúng tôi cần bà đến làm việc trực tiếp vào sáng mai để xác minh.”

Tôi cúp máy, tay hơi lạnh, gọi ngay cho Thanh Phong.

“Có tài khoản mang tên tôi mà tôi chưa từng biết,” tôi nói, cố giữ giọng bình tĩnh.

Anh im lặng vài giây, rồi thở dài, giọng nặng nề.

“Đây chính xác là kiểu phản công anh đã cảnh báo em. Họ không thể chối bỏ bảy mươi hai tỷ nữa, nên họ chuyển hướng, dựng lên một tài khoản đứng tên em, khiến em trông như người hưởng lợi thực sự, chứ không phải nạn nhân.”

“Làm sao họ mở được tài khoản mang tên tôi mà tôi không hay biết?”

“Với đủ tài liệu định danh giả mạo hoặc bị đánh cắp, và một ngân hàng nước ngoài có quy trình xác minh lỏng lẻo, việc này không quá khó với người có nguồn lực như mẹ chồng em,” anh nói. “Nhưng đừng lo, một tài khoản mở gấp trong vài ngày sẽ để lại rất nhiều sơ hở. Anh cần thời gian đến sáng mai để dựng lại toàn bộ dấu vết trước khi em gặp cơ quan thuế.”

Đêm đó tôi gần như không ngủ. Tôi ngồi bên bàn làm việc, ôn lại lịch trình công tác của mình trong tháng vừa qua, ghi chú từng ngày, từng địa điểm, chuẩn bị sẵn bằng chứng ngoại phạm cho mọi mốc thời gian có thể bị nghi vấn.

Sáu giờ sáng, Thanh Phong gửi cho tôi một báo cáo dài mười hai trang.

“Tài khoản được mở cách đây năm ngày, tại một chi nhánh ngân hàng ở Hồng Kông,” anh viết. “Địa chỉ IP đăng ký giao dịch trực tuyến đầu tiên trùng khớp với địa chỉ IP của một văn phòng luật sư tại Hà Nội, từng đại diện pháp lý cho gia đình họ Lâm trong nhiều vụ việc trước đây. Ảnh chụp giấy tờ tùy thân dùng để mở tài khoản là ảnh chụp lại từ hồ sơ nhân sự cũ của em tại công ty, không phải bản gốc, có dấu hiệu chỉnh sửa kỹ thuật số ở góc dưới bên phải.”

Tôi đọc kỹ từng dòng, cảm giác vừa nhẹ nhõm vừa phẫn nộ.

“Quan trọng nhất,” anh viết tiếp, “vào đúng ngày tài khoản này ghi nhận giao dịch đầu tiên, em đang ở Đà Nẵng dự hội nghị khách hàng, có vé máy bay, có ảnh check in khách sạn, có cả biên bản họp có chữ ký của đối tác. Không thể nào em vừa ở Đà Nẵng vừa thực hiện giao dịch trực tuyến tại Hồng Kông cùng lúc.”

Tôi sắp xếp toàn bộ bằng chứng vào một tập hồ sơ gọn gàng, kèm theo báo cáo phân tích kỹ thuật của Thanh Phong, ký tên anh với tư cách chuyên gia kiểm toán độc lập được hội đồng quản trị công ty ủy quyền phối hợp điều tra.

Sáng hôm sau, tôi đến buổi làm việc với cơ quan thuế cùng luật sư Kim, trình bày toàn bộ hồ sơ một cách bình tĩnh, chuyên nghiệp.

Cán bộ thuế xem xét kỹ, đối chiếu, cuối cùng gật đầu.

“Chúng tôi sẽ tạm dừng việc xác minh này, chờ kết quả điều tra từ phía công ty và cơ quan công an nếu có,” ông ta nói. “Nhưng bà Vân, tôi khuyên bà nên trình báo công an về việc bị giả mạo giấy tờ tùy thân để mở tài khoản. Đây là dấu hiệu của một hành vi có tổ chức.”

Tôi gật đầu, cảm ơn, bước ra khỏi tòa nhà cơ quan thuế với một cảm giác vừa kiệt sức vừa quyết tâm hơn bao giờ hết.

Họ đã chơi một quân bài lớn, và quân bài đó đã thất bại. Nhưng tôi biết, người như mẹ chồng tôi sẽ không dừng lại chỉ vì một lần thất bại.

Tôi nộp đơn trình báo công an về việc bị giả mạo giấy tờ ngay chiều hôm đó, theo lời khuyên của cán bộ thuế. Luật sư Kim đồng hành cùng tôi suốt quá trình, đảm bảo mọi thủ tục được thực hiện đúng quy định, không để lại bất kỳ sơ hở pháp lý nào.

Ba ngày sau, Phòng Cảnh sát kinh tế gửi giấy mời tôi đến làm việc, không phải với tư cách người bị hại, mà với tư cách người liên quan cần làm rõ một số giao dịch. Tôi hiểu ngay, đây là một mũi tên khác từ phía đối phương, cố gắng biến vụ việc thành một cuộc điều tra nhắm vào chính tôi.

Buổi làm việc kéo dài ba tiếng đồng hồ. Điều tra viên hỏi tôi chi tiết về tài khoản ở Hồng Kông, về mối quan hệ của tôi với Kim Long Invest, về lịch trình công tác trong ba tháng gần nhất.

Tôi trả lời từng câu hỏi bằng bằng chứng cụ thể, không né tránh, không vòng vo. Luật sư Kim ngồi bên cạnh, chỉ can thiệp khi cần làm rõ về mặt thủ tục.

Cuối buổi làm việc, điều tra viên trưởng nhóm, một người đàn ông trung niên có ánh mắt sắc sảo, gấp hồ sơ lại, nhìn tôi.

“Bà Vân, dựa trên bằng chứng bà cung cấp, chúng tôi tạm thời chưa có căn cứ để tiếp tục làm rõ trách nhiệm của bà trong vụ việc này. Nhưng tôi phải nói thẳng, việc điều tra sẽ còn kéo dài, và trong thời gian đó, danh tiếng của bà có thể bị ảnh hưởng do các bên liên quan có thể tiếp tục tung tin.”

Đúng như ông ta nói, ngay chiều hôm đó, một bài viết mới xuất hiện trên một trang mạng xã hội ẩn danh, với tiêu đề Giám đốc tài chính bị điều tra vì tài khoản nước ngoài đáng ngờ, kèm theo ảnh chụp màn hình mờ nhòe của giấy triệu tập, được chụp lén từ đâu đó trong quá trình tôi làm việc.

Bài viết lan truyền nhanh trong nội bộ công ty. Tôi cảm nhận được ánh mắt dò xét của một số đồng nghiệp khi đi ngang qua hành lang văn phòng chiều đó.

Hội đồng quản trị họp khẩn lần nữa, lần này không khí căng thẳng hơn hẳn. Một vài thành viên trước đây trung lập bắt đầu tỏ ra dao động.

“Chúng ta không thể để một cuộc điều tra hình sự đang diễn ra làm ảnh hưởng đến hình ảnh công ty,” một thành viên nói. “Tôi đề nghị tạm đình chỉ chức vụ giám đốc tài chính của bà Vân, cho đến khi có kết luận rõ ràng.”

Tôi đứng dậy trước khi ai kịp bỏ phiếu.

“Tôi hoàn toàn đồng ý với đề xuất đình chỉ chức vụ,” tôi nói, khiến cả phòng họp bất ngờ. “Nhưng tôi đề nghị áp dụng nguyên tắc công bằng. Nếu tôi bị đình chỉ vì đang là đối tượng bị nhắc đến trong một cuộc điều tra chưa có kết luận, thì anh Khải Trạch và bà Đường Thục Nghi, những người đang bị điều tra mở rộng về hành vi giả mạo chữ ký điện tử và chỉ đạo nhân viên IT thực hiện hành vi gian lận, cũng cần được áp dụng cùng một tiêu chuẩn.”

Phòng họp im lặng.

Ông Hoàng gật đầu chậm rãi. “Bà Vân nói có lý. Chúng ta không thể áp dụng tiêu chuẩn kép.”

Cuộc bỏ phiếu diễn ra, kết quả là tất cả ba vị trí, giám đốc tài chính, giám đốc điều hành, và vai trò cố vấn cấp cao của bà Đường Thục Nghi, đều bị tạm đình chỉ quyền quyết định độc lập, chuyển giao quyền điều hành tạm thời cho một ủy ban đặc biệt gồm ba thành viên độc lập của hội đồng quản trị.

Đó không phải chiến thắng hoàn toàn, nhưng ít nhất, đó là một sự công bằng tạm thời mà tôi có thể chấp nhận.

Tối hôm đó, tôi gọi cho Thanh Phong, kể lại toàn bộ diễn biến.

“Em xử lý rất khéo,” anh nói. “Đình chỉ cả ba người, thay vì chỉ mình em, là cách duy nhất để giữ thế cân bằng trong lúc chờ kết luận cuối cùng.”

“Nhưng tôi lo cho cha,” tôi nói, giọng chùng xuống lần đầu tiên trong nhiều ngày. “Ông ấy đã chịu áp lực từ phía ngân hàng, giờ lại thêm chuyện này, tôi sợ sức khỏe ông không chịu nổi.”

Thanh Phong im lặng một lúc, rồi nói nhẹ nhàng.

“Em đã làm hết sức mình rồi, Vân. Đôi khi mình không thể bảo vệ tất cả mọi người cùng lúc. Nhưng anh ở đây, nếu em cần.”

Tôi không biết trả lời sao, chỉ khẽ gật đầu dù anh không nhìn thấy qua điện thoại, và cúp máy với một cảm giác lo âu mơ hồ vẫn còn vương vấn trong lòng.