Chương 8
Anh Đức Khải triệu tập nhóm Q4 trước một tuần so với kế hoạch.
Không có giải thích lý do. Chỉ có lịch họp và danh sách tài liệu cần chuẩn bị, được thư ký của ông gửi vào lúc bảy giờ tối hôm trước.
Tôi đọc email đó trên điện thoại, đang ngồi ở nhà sau bữa tối. Nhìn danh sách tài liệu cần chuẩn bị, nhẩm thời gian. Mười ba tiếng đến buổi họp.
Tôi ngồi xuống làm việc.
Sáng hôm sau, tôi vào phòng họp tầng mười bảy với bản trình bày đã cập nhật và mô hình mới. Anh Hoàng vào sau tôi, gật đầu khi nhìn thấy tôi, biểu hiện duy nhất của sự đồng cảm giữa hai người đều biết đêm qua mình đã làm gì.
Anh Đức Khải vào đúng giờ, không sớm hơn không muộn hơn. Ông ngồi xuống, nhìn lần lượt từng người quanh bàn.
“Nhóm có thứ gì mới không, hay chỉ có tiến độ?”
Lan Hương nhìn sang tôi. Tôi hiểu ý.
Tôi đứng dậy. “Thưa anh, chúng em có thứ mới.”
Tôi trình bày mô hình phân tầng cập nhật, bao gồm nhóm thứ ba mà dữ liệu ngoại vi tiết lộ. Không mất nhiều thời gian giải thích nền, chỉ đi thẳng vào sự khác biệt giữa bản cũ và bản mới, và ý nghĩa của sự khác biệt đó với chiến dịch.
Anh Đức Khải nghe mà không ngắt. Đến khi tôi xong, ông hỏi một câu.
“Độ tin cậy của dữ liệu ngoại vi?”
“Đơn vị cung cấp có lịch sử ba năm hợp tác với tập đoàn, anh Hoàng có thể xác nhận thêm.”
Anh Hoàng nói vắn tắt về uy tín của đơn vị đó.
Anh Đức Khải gật đầu. Quay sang Lan Hương. “Thay đổi kế hoạch triển khai theo mô hình mới. Cho nhóm thêm hai tuần.”
Lan Hương ghi chú.
Cuộc họp kết thúc trong ba mươi phút. Ngắn hơn dự kiến rất nhiều. Anh Đức Khải đứng dậy, bắt tay Lan Hương, rồi khi đi ngang qua phía tôi, ông dừng lại.
“Nhóm C và A của em. Anh đã nghi ngờ từ lâu. Mừng là có người đặt câu hỏi.”
Ông nói xong rồi đi, không đợi phản hồi.
Anh Hoàng đứng cạnh tôi, thấp giọng: “Ông ấy không hay nói thế.”
Tôi gật đầu.
Về lại tầng mười hai, anh Tùng nhìn tôi với vẻ ngạc nhiên khi tôi vào.
“Em có vẻ… khác.”
“Khác thế nào?”
“Không biết nữa. Giống như… vừa làm được gì đó.”
Tôi ngồi xuống bàn. “Thì đúng là vừa làm được gì đó.”
Anh Tùng cười. Không hỏi thêm.
Điện thoại rung. Tin nhắn từ Tuấn Anh: “Hôm nay mày ổn không? Sao im vậy?”
Tôi gõ lại: “Hơn ổn một chút.”
Anh ấy trả lời bằng một dấu chấm than.
Tôi cười. Bắt đầu làm việc.
Hai tuần nữa. Còn nhiều việc cần làm. Nhưng lần này, hướng rõ ràng hơn, nền tảng vững hơn, và tôi không đơn độc trong đó.
Đó là sự khác biệt lớn nhất so với năm năm trước.
Tuần cuối trước khi chiến dịch Q4 được trình bày chính thức, anh Minh Đức lại tìm tôi.
Lần này không phải ở phòng họp nhỏ tầng mười hai. Anh ấy nhắn tin yêu cầu tôi lên tầng mười bốn, vào văn phòng của anh ấy.
Đây là lần đầu tiên tôi thấy không gian làm việc của anh.
Phòng nhỏ, gọn, không có trang trí thừa. Chỉ có sách, tài liệu, và một bức tranh khắc gỗ nhỏ trên tường mà tôi đoán là quà kỷ niệm từ đâu đó. Không có ảnh gia đình, không có bằng khen, không có những thứ người ta hay trưng để khẳng định vị trí.
Anh ấy đang đứng nhìn ra cửa sổ khi tôi vào. Quay lại khi nghe tiếng gõ cửa.
“Vào đi.”
Tôi ngồi xuống chiếc ghế duy nhất trước bàn anh.
“Em biết trong ban lãnh đạo tập đoàn đang có tranh luận về hướng đi của chiến dịch Q4 không?”
Tôi nhìn anh. “Không.”
“Có một số người muốn giữ cách tiếp cận truyền thống. Họ không tin mô hình phân tầng theo hành vi đủ tin cậy để áp dụng toàn quốc. Họ cho rằng rủi ro quá lớn.”
Tôi ngồi thẳng hơn. “Họ là ai?”
“Em không cần biết tên. Em cần biết là nếu buổi trình bày chính thức không thuyết phục được toàn bộ hội đồng, mô hình của em sẽ bị loại bỏ và thay bằng cách tiếp cận cũ.”
Tôi để thông tin đó ngồi yên một lúc.
“Vậy em cần làm gì?”
Anh Minh Đức nhìn tôi. “Em đã làm xong rồi. Dữ liệu tốt, mô hình đúng hướng. Nhưng em cần trình bày theo cách mà những người phản đối không thể dùng lý luận của họ để bác bỏ.”
“Lý luận của họ là gì?”
“Rủi ro. Họ sẽ hỏi: nếu sai thì sao? Nếu thị trường không phản ứng theo mô hình thì sao? Chi phí điều chỉnh sẽ như thế nào?”
Tôi nghĩ. “Em cần có kế hoạch dự phòng trong bản trình bày.”
“Không chỉ kế hoạch dự phòng. Em cần trình bày rủi ro trước khi họ hỏi. Đặt câu hỏi của họ lên bàn trước khi họ kịp đặt. Cho họ thấy em đã nghĩ đến điều đó.”
Đó là lời khuyên của người hiểu các phòng họp không phải từ bên ngoài.
“Tại sao anh giúp em?” tôi hỏi. Không phải câu hỏi nghi ngờ. Câu hỏi thật.
Anh Minh Đức nhìn ra cửa sổ một lúc. “Vì anh đã từng ở vị trí em mười lăm năm trước. Cách tiếp cận mới. Người không tin. Và không có ai nói cho anh biết những gì anh vừa nói với em.”
Tôi nhìn anh. Ông này, tôi chợt hiểu, không chỉ là người trong bộ phận tài chính.
“Kết quả hồi đó thế nào?” tôi hỏi.
“Anh không thuyết phục được. Bị bác bỏ. Mất thêm ba năm mới có cơ hội thứ hai.”
“Anh muốn em không lặp lại điều đó.”
“Không ai nên mất ba năm vì không biết luật chơi của phòng họp.”
Ông đứng dậy, dấu hiệu buổi nói chuyện kết thúc.
Tôi đứng dậy theo.
“Anh Minh Đức.” Tôi dừng lại ở cửa. “Cảm ơn anh.”
Anh ấy gật đầu, quay lại bàn làm việc.
Tôi đi xuống cầu thang bộ thay vì thang máy, vì tôi cần vài phút để nghĩ.
Năm năm trước, không có ai ngồi xuống và nói với tôi: đây là luật chơi. Tôi phải tự học, và học qua việc bị thiệt.
Bây giờ có người nói. Không phải vì họ thương tôi. Mà vì họ tin rằng đôi khi người ta cần được biết những thứ mình chưa biết, và không có gì xấu hổ trong việc nói ra điều đó.
Tôi mở cửa tầng mười hai, bước vào văn phòng đang ồn ào giờ chiều.
Về bàn. Mở file trình bày.
Thêm một phần nữa: “Rủi ro và phương án kiểm soát.”
Tôi bắt đầu gõ.
Buổi trình bày chính thức diễn ra vào sáng thứ Tư.
Phòng họp tầng mười bảy đầy người hơn tôi tưởng. Không chỉ có nhóm Q4 và ban chiến lược. Còn có thêm bảy, tám gương mặt tôi chưa gặp, ngồi ở hàng ghế dọc tường, không phải ở bàn chính.
Anh Minh Đức ngồi ở đó, một trong số họ.
Tôi không nhìn vào mắt anh khi bước vào. Không phải vì tôi tránh, mà vì tôi không muốn phân tâm.
Lan Hương giới thiệu ngắn gọn. Anh Đức Khải ngồi đầu bàn, mặt bình thản như thường lệ.
Tôi đứng dậy.
“Thưa hội đồng, em xin phép bắt đầu bằng điều mà nhiều người có thể đang thắc mắc: tại sao lại thay đổi cách tiếp cận?”
Tôi ngừng một giây. Nhìn quanh phòng.
“Vì cách cũ đang bỏ sót tiền.”
Không phải câu mở đầu hoa mỹ. Nhưng nó đúng. Và đúng theo cái cách mà phòng họp lặng xuống một chút khác với lúc đầu.
Tôi trình bày theo trình tự: vấn đề phát hiện từ dữ liệu, mô hình phân tầng mới, nhóm thứ ba bị bỏ sót, dự báo doanh thu nếu tiếp cận đúng nhóm này, và cuối cùng, phần tôi thêm vào theo lời khuyên của anh Minh Đức.
“Anh chị có thể hỏi: nếu sai thì sao?”
Tôi chuyển slide.
“Em đã chuẩn bị câu trả lời cho điều đó.”
Phần rủi ro và phương án kiểm soát tôi trình bày chi tiết: kịch bản tốt nhất, kịch bản trung bình, kịch bản xấu nhất. Chi phí điều chỉnh trong từng trường hợp. Điểm dừng quyết định, nơi mà nếu dữ liệu thực không theo hướng dự báo, chiến dịch có thể điều chỉnh mà không mất toàn bộ đầu tư.
Tôi trình bày phần này không run. Không vì tôi tự tin tuyệt đối. Vì tôi đã nghĩ kỹ về nó, và khi người ta nghĩ kỹ, người ta không cần phải giả vờ.
Khi tôi kết thúc, có ba giây im lặng trước khi câu hỏi đầu tiên được đưa ra.
Câu hỏi đó đến từ một người ngồi ở hàng ghế tường, không phải từ bàn chính. Giọng không thiện cảm.
“Dữ liệu ngoại vi của em lấy từ một đơn vị duy nhất. Nếu đơn vị đó sai thì mô hình sụp đổ.”
Tôi nhìn về phía người hỏi. “Đúng. Vì vậy em đề xuất giai đoạn thử nghiệm có kiểm soát ở ba thị trường trước khi nhân rộng. Nếu kết quả thử nghiệm không đạt tám mươi phần trăm dự báo, dừng lại và đánh giá lại.”
“Tám mươi phần trăm là tự đặt ra hay có căn cứ?”
“Căn cứ vào ngưỡng hiệu quả tối thiểu của các chiến dịch tương tự trong hai năm qua, anh.” Tôi mở slide dữ liệu lịch sử. “Em có số liệu này từ báo cáo nội bộ.”
Im lặng.
Người hỏi không hỏi thêm.
Hai câu hỏi nữa đến từ phía bàn chính, đều là câu hỏi thật, không phải câu để bác bỏ. Tôi trả lời từng câu.
Anh Đức Khải nhìn tôi trong suốt buổi nhưng không hỏi gì.
Đến khi tôi ngồi xuống, ông mới lên tiếng, không phải hỏi tôi mà nói với cả phòng.
“Triển khai thử nghiệm giai đoạn một như đề xuất. Ba thị trường, tám tuần. Kết quả báo cáo trước hội đồng.”
Ông đứng dậy. Cuộc họp kết thúc.
Lan Hương bắt tay tôi khi mọi người đứng dậy.
Anh Hoàng nói nhỏ: “Tốt lắm.”
Tôi gật đầu. Nhìn qua vai, thấy anh Minh Đức đang thu dọn tài liệu ở hàng ghế tường. Ông không nhìn về phía tôi.
Không cần nhìn. Tôi biết.