Chương 7
Anh Minh Đức tìm tôi vào một buổi sáng thứ Ba, không hẹn trước.
Anh ấy gõ cửa phòng họp nhỏ mà tôi đang dùng để làm việc, đứng ở cửa với chiếc cặp da nâu cũ và tờ báo cáo cuộn tròn trong tay.
“Em đang rảnh không?”
Tôi nhìn màn hình, nhìn anh, nhìn lại màn hình. Không có gì quá cấp thiết trong mười lăm phút tới.
“Rảnh, anh.”
Anh Minh Đức vào, ngồi xuống, đặt tờ báo cáo xuống bàn và mở ra. Không phải báo cáo của nhóm Q4. Đây là thứ khác, dày hơn, có nhiều biểu đồ và số liệu tôi không nhận ra ngay.
“Em biết tập đoàn mẹ đang chuẩn bị gì không?”
Tôi nhìn anh. “Không.”
“Thì anh cho em biết một phần.”
Anh Minh Đức không phải người nói nhiều. Nhưng khi anh nói, từng câu đều là thứ gì đó cụ thể. Tôi ngồi nghe, không ngắt, chỉ ghi chú vài điểm vào sổ tay.
Tập đoàn đang lên kế hoạch tái cơ cấu mảng truyền thông, không chỉ ở Hà Nội mà trên toàn bộ hệ thống. Chiến dịch Q4 mà nhóm chúng tôi đang làm là một phần nhỏ trong bức tranh lớn hơn. Nếu Q4 thành công theo cách mà ban lãnh đạo kỳ vọng, có khả năng toàn bộ cách tiếp cận truyền thông của tập đoàn sẽ được điều chỉnh.
Và người đề xuất cách tiếp cận đó, nếu được áp dụng, sẽ là người được nhìn nhận là đã tạo ra thứ đó.
“Tại sao anh nói điều này với em?” tôi hỏi khi anh dừng lại.
“Vì em cần biết mình đang ở đâu trong bức tranh lớn. Nếu em chỉ nhìn phần mình đang làm mà không biết nó thuộc về đâu, em sẽ đưa ra những quyết định sai dù dữ liệu đúng.”
“Anh nói vậy có nghĩa là em đang đưa ra quyết định sai không?”
“Không. Em đang đi đúng hướng. Anh chỉ muốn chắc chắn em biết hướng đó dẫn đến đâu.”
Tôi nhìn tờ báo cáo. Nhìn những con số mà anh không giải thích chi tiết, chỉ cho tôi thấy đủ để hiểu quy mô.
“Anh tin em được đến mức nào?” tôi hỏi thẳng.
Câu hỏi đó khiến anh nhìn tôi một giây. Rồi anh nói: “Đủ để ngồi đây.”
Câu đó đơn giản nhưng không trống.
“Em có câu hỏi gì không?” anh hỏi.
Tôi có nhiều câu hỏi. Nhưng tôi chọn câu quan trọng nhất.
“Nếu chiến dịch Q4 thành công, ai là người được ghi nhận?”
Anh Minh Đức nhìn tôi. Ánh mắt có gì đó gần với tán thưởng, dù ông giữ nó rất kín.
“Câu hỏi đúng,” anh nói. “Và câu trả lời phụ thuộc vào em.”
Anh thu tờ báo cáo lại, đứng dậy.
“Em hiểu ý anh không?”
“Em hiểu,” tôi nói. “Em không chỉ cần làm tốt. Em cần đảm bảo điều đó được ghi lại đúng cách.”
Anh Minh Đức gật đầu. Bước ra mà không nói thêm gì.
Tôi ngồi lại với căn phòng trống và những thứ vừa được nói.
Bài học lần này không ai phải dạy tôi hai lần.
Tôi mở email, tạo một chuỗi thư mới gửi cho anh Thành Văn, ghi lại đầy đủ tiến độ, phương pháp, và tất cả các quyết định phân tích mà tôi đã thực hiện từ đầu đến nay.
Không phải vì tôi sợ.
Mà vì tôi đã học được điều này rồi: công sức thì im lặng, nhưng hồ sơ thì biết nói.
Ba tuần sau khi Phương Lâm rời đi, tôi tình cờ gặp lại cô ấy.
Không phải ở công ty. Ở một quán phở trên phố Hàng Bông, nơi tôi ghé vào ăn trưa muộn một mình vì bận họp quên giờ.
Cô ấy ngồi một mình ở bàn góc, cúi nhìn điện thoại, tô phở đã nguội trước mặt.
Tôi nhìn thấy cô ấy trước khi cô ấy nhìn thấy tôi.
Trong một giây, tôi có thể đi thẳng, ngồi ở bàn khác, không để cô ấy thấy. Quán đủ đông để làm được điều đó.
Nhưng tôi không làm thế.
Tôi bước đến bàn cô ấy.
“Phương Lâm.”
Cô ấy ngẩng đầu lên. Phản xạ đầu tiên là giật mình, sau đó là cái gì đó phức tạp hơn tôi không dịch được thành từ.
“Hy.”
“Còn chỗ trống không?”
Cô ấy nhìn quanh bàn, nhìn lại tôi. “Có.”
Tôi ngồi xuống. Gọi tô phở, không nhìn menu vì tôi hay ăn ở đây.
Chúng tôi im lặng một lúc theo cái cách của hai người không biết bắt đầu từ đâu và không muốn bắt đầu sai.
“Em có ổn không?” tôi hỏi, vì đó là câu dễ hơn.
Cô ấy nhìn xuống điện thoại, rồi nhìn lên. “Vertex rút lời mời làm việc.”
Tôi để thông tin đó lắng xuống.
“Khi nào?”
“Tuần trước. Họ nói có vấn đề trong quá trình xác minh. Không giải thích cụ thể hơn.”
Tôi nhớ lại tin nhắn của Hương Giang. Nhớ lại câu trả lời của mình, câu mà tôi không nói điều gì tiêu cực.
“Hy,” cô ấy nói, giọng thấp hơn, “bạn đã nói gì với họ không?”
Tôi nhìn thẳng vào mặt cô ấy. “Mình nói mình không đủ thẩm quyền để nhận xét đồng nghiệp và yêu cầu họ liên hệ nhân sự công ty.”
Phương Lâm im lặng.
“Mình không nói gì xấu về bạn,” tôi nói tiếp. “Nhưng mình cũng không nói gì tốt.”
“Thì ra vậy.” Giọng cô ấy phẳng. “Nhân sự công ty xác nhận những gì xảy ra hôm đó.”
“Đó là quyền của họ.”
Tô phở của tôi được mang ra. Tôi cúi xuống ăn. Không vội. Không gượng gạo.
Phương Lâm nhìn tôi ăn một lúc. Rồi, lạ lùng thay, cô ấy cũng cúi xuống và bắt đầu ăn bát phở đã nguội của mình.
Hai người ăn trưa trong im lặng.
Khi gần xong, cô ấy nói: “Mình biết mình không có tư cách trách bạn.”
“Mình cũng không trách bạn.”
“Nhưng mình vẫn mất việc.”
“Bạn vẫn có kỹ năng. Vẫn có thể tìm được chỗ khác.”
Cô ấy nhìn tôi theo cái nhìn tôi không đọc được hết.
“Bạn không ghét mình à?”
Câu hỏi đó, tôi nghĩ lâu hơn câu trước.
“Mình đã từng tức giận,” tôi nói thật. “Và mình đã từng nghĩ nếu có cơ hội, mình sẽ làm gì đó để bạn hiểu điều đó. Nhưng khi cơ hội thật sự đến, mình nhận ra mình không muốn làm thế nữa.”
“Tại sao?”
Tôi đặt đũa xuống. “Vì tôi mệt với việc để người khác chiếm quá nhiều không gian trong đầu mình.”
Phương Lâm nhìn tôi. Lần này ánh mắt cô ấy không có lớp bọc nào cả. Chỉ là người đang ngồi đây, mệt, không còn đủ sức để phòng thủ.
“Mình xin lỗi,” cô ấy nói. Không phải như công thức. Giống như nói thật.
“Mình nghe thấy rồi,” tôi đáp lại.
Không nói “không sao”. Không nói “mình tha thứ cho bạn”. Chỉ là: mình nghe thấy.
Đôi khi đó là tất cả những gì người ta có thể cho nhau.
Chúng tôi ra về hai hướng khác nhau, lần này không bắt tay, không hứa hẹn gặp lại.
Nhưng cũng không phải kẻ thù.
Chỉ là hai người đã từng liên quan đến nhau và bây giờ không còn nữa.
Dữ liệu ngoại vi từ đơn vị nghiên cứu độc lập về sau đúng mười ba ngày, không phải hai tuần như anh Hoàng dự kiến.
Anh ấy gửi email cho tôi lúc chín giờ sáng: “Em có thể lên phòng anh không?”
Tôi lên.
Anh Hoàng đã in sẵn, bày trên bàn thành ba chồng ngay ngắn. Anh ấy đứng nhìn dữ liệu với vẻ mặt của người không ngủ được vì nghĩ quá nhiều.
“Xem này.”
Tôi cúi xuống.
Dữ liệu ngoại vi xác nhận hướng phân tầng của tôi, không phải hoàn toàn, nhưng đủ để không bác bỏ. Cụ thể hơn, hai nhóm C và A mà tôi đã ghép chung có chu kỳ ra quyết định gần giống nhau, sai lệch chỉ chín phần trăm, trong ngưỡng chấp nhận được.
“Mô hình của em đúng về hướng,” anh Hoàng nói. “Sai về độ chính xác ở một số điểm nhỏ, nhưng đó là vì em thiếu nguồn dữ liệu, không phải vì cách nhìn sai.”
Tôi gật đầu, đọc tiếp.
“Điểm quan trọng hơn,” anh tiếp tục, “là dữ liệu ngoại vi này còn cho thấy một nhóm thứ ba mà cả em lẫn báo cáo nội bộ đều bỏ qua. Nhóm người ra quyết định chậm nhưng giá trị đơn hàng cao.”
Tôi nhìn biểu đồ anh chỉ. “Sao họ bị bỏ qua?”
“Vì trong hệ thống theo dõi của mình, họ trông giống nhóm C về tần suất. Nhưng khi có dữ liệu tự khai thì hóa ra họ chỉ mua ít lần vì mỗi lần mua nhiều hơn, không phải vì họ không quan tâm.”
Tôi nhìn anh Hoàng. “Vậy chiến lược cho nhóm này hoàn toàn khác.”
“Hoàn toàn khác. Và nếu em tích hợp nhóm này vào mô hình, chiến dịch Q4 sẽ có thêm một tầng mà trước giờ không ai làm.”
Chúng tôi làm việc từ mười giờ sáng đến ba giờ chiều không nghỉ trưa. Anh Hoàng gọi thêm hai người từ phòng anh vào hỗ trợ tính toán.
Đến cuối buổi, chúng tôi có phiên bản mới của mô hình, cẩn thận và đầy đủ hơn nhiều so với bản tôi làm ban đầu.
Anh Hoàng nhìn bản mới. “Tốt hơn nhiều. Em gửi cho anh Thành Văn tối nay không?”
“Em gửi cho anh trước, anh xem lại rồi chúng ta cùng gửi.”
Anh Hoàng gật đầu. Rồi nói điều tôi không ngờ: “Anh sẽ đề tên em là tác giả chính của mô hình phân tầng. Anh và nhóm của anh đóng góp phần dữ liệu và kiểm chứng.”
Tôi nhìn anh. “Đó là cống hiến quan trọng không kém, anh.”
“Anh biết. Nhưng ý tưởng gốc là của em, và việc ghi nhận đúng người quan trọng hơn việc chia đều.”
Câu đó, từ một người tôi chỉ quen biết vài tuần, làm tôi dừng lại.
“Cảm ơn anh.”
“Không cần cảm ơn. Đây là cách làm việc đúng.”
Tôi về, gửi file cho anh Hoàng. Ngồi ở bàn làm việc một lúc, nhìn màn hình.
Năm năm trước, không ai nói với tôi câu đó.
Hôm nay có người nói.
Không phải vì thế giới thay đổi. Mà vì có những người làm việc theo cái cách mà tôi mong tất cả mọi người đều làm.
Tôi mở email mới, bắt đầu soạn báo cáo tiến độ cho anh Thành Văn.
Lần này, tôi không bỏ sót tên ai.