Chương 18

Buổi nói chuyện của cha diễn ra tại giảng đường lớn nhất của trường, gần ba trăm sinh viên.

Tôi đến sớm, ngồi hàng cuối, đúng như đã hứa. Không ai trong giảng đường biết tôi là ai — chỉ là một người phụ nữ mặc áo sơ mi đơn giản, ngồi lặng lẽ.

Cha bước lên, không có slide, không có giấy ghi chú.

“Tôi được mời nói về ‘những bài học từ ba mươi năm điều hành doanh nghiệp’,” ông bắt đầu. “Nhưng tôi sẽ nói về một bài học khác — bài học tôi học được, không phải trong ba mươi năm đó, mà trong một năm vừa qua.”

Giảng đường im lặng.

“Năm 1994,” cha nói, “tôi mất quyền được công nhận là người đồng sáng lập một công ty tôi đã góp phần xây dựng. Tôi không mất vì tôi sai. Tôi mất, vì tôi chọn im lặng, để đổi lấy sự an toàn.”

Ông kể — ngắn gọn, không màu mè — về Waldmann, về điều khoản 9, về ba mươi năm không nói.

“Tôi không kể chuyện này để các bạn thương tôi,” cha nói. “Tôi kể, vì tôi muốn các bạn biết — có những cái giá, người ta trả không phải bằng tiền, mà bằng việc tự thuyết phục mình rằng im lặng là khôn ngoan.”

Ông dừng lại, nhìn quanh giảng đường.

“Năm ngoái, con gái tôi — người tiếp quản công ty tôi xây sau Waldmann — phát hiện ra sự thật đó, và làm điều tôi không làm được trong ba mươi năm: nói ra, đúng cách, đúng lúc, không cần ai ép.”

Tôi ngồi yên ở hàng cuối, không cử động.

“Tôi không đứng đây để nói các bạn nên làm như con gái tôi,” cha nói. “Tôi đứng đây để nói — nếu một ngày, các bạn ở vị trí của tôi năm 1994, chọn im lặng vì đó là lựa chọn duy nhất có thể sống sót — điều đó không biến các bạn thành người xấu.”

“Nhưng,” ông nói, giọng chậm lại, “nếu sau đó, các bạn có cơ hội để nói ra — và chọn tiếp tục im lặng, vì im lặng đã quá quen — đó mới là lúc các bạn cần tự hỏi mình, vì sao.”

Một sinh viên giơ tay.

“Thầy có hối hận, vì đã để con gái mình phải là người sửa lại điều đó, thay vì thầy?”

Cha im lặng một lúc.

“Có,” ông nói, thành thật. “Nhưng tôi cũng biết ơn. Vì nếu tôi tự sửa nó, ba mươi năm trước, tôi sẽ làm vì xấu hổ, vì sợ. Con gái tôi sửa nó, vì tin rằng đúng quan trọng hơn dễ. Hai động lực đó, kết quả có thể giống nhau trên giấy. Nhưng nó định hình con người ta khác nhau, rất nhiều.”

Buổi nói chuyện kết thúc với một tràng vỗ tay dài hơn tôi tưởng.

Tôi rời đi trước khi cha bước xuống khỏi sân khấu, không nói gì, không cần nói gì.

Trên đường về, điện thoại tôi nhận một tin nhắn từ cha, gửi vài phút sau.

“Cha biết con ở hàng cuối. Cảm ơn con, vì đã đến — và vì đã không lên chào cha trước mặt mọi người.”

Tôi gõ lại, ngắn.

“Hàng cuối là đúng chỗ của con hôm nay.”

Một tuần sau, Minh Hà mang vào phòng tôi một báo cáo, vẻ mặt khác thường — không phải lo lắng, mà là cẩn trọng.

“Chị Uyên, phòng tài chính vừa phát hiện một việc. Có một quỹ đầu tư — đăng ký tại Singapore, nhưng vốn thật từ một nhóm nhà đầu tư giấu danh tính — đã âm thầm mua lại 6% cổ phần Thiên Lãm trên sàn, trong ba tháng qua. Rải nhỏ, qua nhiều tài khoản, để không vượt ngưỡng phải công bố.”

“6% không phải con số đáng lo,” tôi nói. “Nhưng cách mua mới là điều đáng lo.”

“Đúng vậy,” Minh Hà nói. “Và còn một điều nữa.”

“Gì?”

“Quỹ đó tên ‘Sương Mai Holdings’. Đăng ký cách đây tám tháng — đúng thời điểm bài báo về Waldmann được đăng.”

Tôi cầm tập báo cáo, lướt qua danh sách thành viên hội đồng quỹ — toàn những cái tên ẩn sau công ty vỏ bọc, ngoại trừ một.

Một cái tên duy nhất xuất hiện ở mục “đại diện pháp lý liên lạc”.

Tôi nhìn cái tên đó một lúc, rồi đọc lại lần hai, để chắc mình không nhìn nhầm.

Vương Tuyết.

Người đang ngồi ở tầng 22, hoàn thành khóa đào tạo lại, và — theo báo cáo nhân sự tôi phê duyệt chính tay — là người duy nhất trong danh sách cảnh cáo cũ vẫn tiếp tục công tác, vì đã từng đề xuất tôi cho giải “nhân viên xuất sắc quý”, trước khi biết tôi là ai.

Minh Hà nhìn tôi, chờ phản ứng.

Tôi gập báo cáo lại, đặt lên bàn, nhìn ra Hà Nội — buổi chiều, ánh nắng vẫn như mọi ngày.

“Mời Vương Tuyết lên gặp tôi,” tôi nói, giọng không đổi. “Không phải hôm nay. Thứ Hai. Chín giờ sáng.”

“Chị có muốn em chuẩn bị thêm hồ sơ về quỹ Sương Mai trước buổi gặp không?”

“Không cần,” tôi nói. “Tôi muốn nghe cô ấy nói trước — không phải nhìn vào những gì tôi đã biết.”

Minh Hà gật đầu, ra ngoài.

Tôi ngồi lại, mở ngăn kéo, nhìn tấm dán tên cũ.

Người đề xuất tôi cho giải thưởng, vì tin báo cáo của tôi là chính xác nhất phòng.

Người cũng đang, theo mọi dấu hiệu, là đại diện cho một nhóm đang âm thầm gom cổ phần công ty tôi.

Hai điều đó có thể đều đúng.

Và đó, tôi nghĩ, mới là phần khó nhất — không phải khi một người hoàn toàn tốt hay hoàn toàn xấu, mà khi một người là cả hai, ở những thời điểm khác nhau, vì những lý do khác nhau.

Tôi đóng ngăn kéo, nhìn ra cửa sổ.

Thứ Hai, tôi nghĩ, sẽ là một cuộc gặp tôi cần lắng nghe nhiều hơn là nói.