Chương 14
Chủ nhật, tôi giữ lời hứa với Hạ Vy.
Không báo trước, không xe công ty — tôi tự lái, đến tòa Centrepoint vào một buổi sáng vắng người.
Hạ Vy đợi sẵn ở sảnh, mặc thường phục, không phải đồng phục công ty.
“Chị thật sự muốn lên?” cô hỏi, khi thang máy mở ra ở tầng 12.
“Ừ.”
Tầng 12 giờ thuộc một công ty khác — Thiên Lãm đã cho thuê lại sau khi sáp nhập các bộ phận về trụ sở. Nhưng nhờ một cuộc gọi ngắn của Minh Hà, bên thuê đồng ý cho chúng tôi vào, ngoài giờ làm việc, mười lăm phút.
Văn phòng đã đổi khác — nội thất mới, màu sơn khác, logo khác trên tường.
Nhưng cách bố trí không gian vẫn vậy.
Tôi đi về phía góc xa nhất, gần cửa sổ.
Cái bàn cũ không còn — đã thay bằng một bàn họp nhỏ, kính trong.
Nhưng vị trí đó, góc đó, ánh sáng từ cửa sổ rọi vào đúng góc đó — tất cả vẫn như tôi nhớ.
Tôi đứng đó một lúc, không nói gì.
Hạ Vy đứng cách một bước, im lặng, đúng như cô đã hứa.
“Ba năm,” tôi nói, cuối cùng, “tôi ngồi đúng chỗ này. Nhìn ra đúng ô cửa này.”
“Chị cảm thấy gì?” Hạ Vy hỏi, nhẹ.
Tôi nhìn ra ngoài.
Hà Nội, từ tầng 12, gần hơn, ồn hơn so với tầng 22 hay tầng 30. Có thể nghe tiếng xe, tiếng người, rõ hơn.
“Tôi nghĩ,” tôi nói chậm, “tôi mong người ngồi đây bây giờ — ai đó tôi không biết tên — không phải trải qua những gì tôi đã trải qua. Không phải vì tôi thương hại họ. Mà vì… nếu họ không phải trải qua điều đó, có nghĩa là nơi này đã khác.”
“Chị có hối hận gì không? Về ba năm đó?”
Tôi quay lại nhìn Hạ Vy.
“Không,” tôi nói. “Vì nếu không có ba năm đó, tôi sẽ không biết được — thật sự biết, không phải qua báo cáo — công ty này, và những công ty như nó, đối xử với người không có quyền lực ra sao.”
“Và biết điều đó, có ích gì?”
“Có ích,” tôi nói, “vì giờ, khi tôi ký một quyết định ảnh hưởng đến hàng trăm người tôi không bao giờ gặp mặt, tôi nhớ — mỗi cái tên trong danh sách đó, là một người có thể đang ngồi đúng góc bàn này, nghĩ rằng không ai nhìn thấy họ.”
Tôi bước đến cửa sổ, đặt tay lên kính — lạnh, như mọi cửa sổ tầng 12 tôi từng nhớ.
“Cảm ơn em,” tôi nói, không quay lại, “vì đã hỏi câu đó hôm trước. Tôi cần đến đây, một lần, để biết — tôi không còn là người ngồi ở đây nữa. Nhưng tôi cũng không phải là người đã quên mất cảm giác đó.”
Mười lăm phút trôi qua nhanh. Chúng tôi rời đi, không ai trong văn phòng mới biết hai người vừa đứng đó là ai.
Tuần sau, một sự kiện nhỏ nhưng tôi nhớ lâu.
Phòng nhân sự gửi lên một đề xuất — chương trình “Lắng nghe không cấp bậc”: mỗi tháng, một buổi, nhân viên bất kỳ cấp nào có thể đặt lịch nói chuyện trực tiếp với tôi, mười lăm phút, không qua quản lý trực tiếp, không ghi vào hồ sơ đánh giá.
Tôi phê duyệt ngay, không sửa.
Buổi đầu tiên, năm người đăng ký.
Người thứ ba là một nhân viên tạp vụ — bà Năm, hơn năm mươi tuổi, làm việc ở tòa nhà này lâu hơn bất kỳ ai trong ban điều hành.
Bà ngồi xuống, hơi lúng túng.
“Cô Uyên, tôi… không có đề xuất gì lớn lao. Chỉ là…”
“Cứ nói, bà Năm.”
“Mấy năm trước,” bà nói, “có một cô bé, làm ở tầng 12, hay ngồi muộn lắm. Lần nào tôi đến lau dọn buổi tối, cũng thấy cô ấy ở đó, một mình, đèn bàn nhỏ, mọi người về hết rồi.”
Tôi ngồi yên, lắng nghe.
“Cô ấy không bao giờ làm khó tôi cái gì,” bà Năm tiếp, “lúc nào cũng nói ‘cô để con tự dọn góc này, cô đỡ mệt’. Mấy người khác thì…” bà ngừng, có chút ngại nói tiếp, “…thì khác.”
“Bà còn nhớ tên cô ấy không?”
“Tôi không nhớ tên,” bà Năm nói, “nhưng tôi nhớ, một hôm, cô ấy để lại một phong bánh trên bàn tôi, không nói gì, chỉ có miếng giấy ghi ‘Cảm ơn cô vì mỗi tối đều dọn sạch chỗ con, dù con làm con bừa’.”
Bà Năm cười, ánh mắt xa xăm.
“Tôi giữ miếng giấy đó. Đến giờ vẫn giữ.”
Tôi nhìn bà Năm.
Tôi nhớ phong bánh đó. Tôi nhớ miếng giấy đó.
Nhưng tôi không nói ra.
“Bà Năm,” tôi nói, “đề xuất của bà là gì?”
Bà có chút bất ngờ, như không nghĩ câu chuyện của mình sẽ dẫn đến phần “đề xuất” một cách tự nhiên.
“À… tôi chỉ muốn nói, là — bất kể ai ngồi ở vị trí cao nhất công ty này, tôi mong họ vẫn nhớ, có những người dọn dẹp sau khi mọi người về, và những người đó cũng có một ngày dài, giống ai khác.”
“Tôi sẽ nhớ,” tôi nói. “Và bà Năm—”
“Dạ?”
“Cảm ơn bà, vì đã giữ miếng giấy đó.”
Bà Năm nhìn tôi, hơi nghiêng đầu, như cảm thấy có gì đó quen — nhưng không chắc.
Tôi không giải thích thêm.
Có những điều, không cần được biết đến, vẫn đủ ý nghĩa.
Sau khi bà Năm ra, tôi ngồi lại, mở ngăn kéo, nhìn tấm dán tên cũ lần nữa.
Rồi tôi viết một ghi chú ngắn cho Minh Hà: “Chương trình ‘Lắng nghe không cấp bậc’ — duy trì vĩnh viễn, không phải thử nghiệm. Và thêm một điều khoản: lương, phúc lợi của bộ phận vận hành — vệ sinh, bảo trì, lễ tân — rà soát lại, đảm bảo ngang bằng chuẩn ngành cao nhất, không phải chuẩn thấp nhất.”
Tôi đóng ngăn kéo, nhìn ra Hà Nội.
Viên gạch tiếp theo, tôi nghĩ, không cần phải lớn.
Chỉ cần đúng người cần nó nhất, là người ít được nhìn thấy nhất.