Chương 13
Ba tháng sau ngày nhận chuyển giao, Thiên Lãm tổ chức buổi tổng kết quý — lần đầu tiên dưới sự điều hành hoàn toàn của tôi.
Phòng họp tầng 30 chật người. Không chỉ lãnh đạo cấp cao — lần này, đại diện các bộ phận, kể cả nhân viên cấp dưới được mời tham dự phần cuối, phần “hỏi đáp mở”.
Sau khi trình bày số liệu — tăng trưởng ổn định, hợp đồng Singapore đã ký chính thức, mở rộng thêm hai chi nhánh tại Campuchia — tôi mở phần hỏi đáp.
Một cánh tay giơ lên từ cuối phòng. Một nhân viên trẻ, có lẽ mới vào vài tháng, giọng còn hơi run.
“Chị Uyên, em có một câu hỏi… không liên quan số liệu.”
“Hỏi đi.”
“Em nghe nói, chị từng làm việc ở đây ba năm, dưới một cái tên khác, một vị trí thấp hơn rất nhiều. Em muốn hỏi — trong ba năm đó, có ngày nào chị nghĩ đến việc… bỏ cuộc không?”
Cả phòng im lặng.
Tôi nhìn cậu nhân viên trẻ một lúc.
“Có,” tôi nói. “Một lần.”
Phòng họp hơi xao động — không ngờ tôi trả lời thẳng như vậy.
“Khi nào?”
“Năm thứ hai,” tôi nói. “Có một báo cáo tôi làm trong hai tuần, bị gạt sang một bên không đọc, trong khi một báo cáo sơ sài của người khác — chỉ vì người đó quen biết đúng người — được khen trước cả phòng.”
“Vậy sao chị không bỏ?”
“Vì tối đó,” tôi nói, “tôi tự hỏi mình một câu, không phải ‘tôi có chịu được không’, mà là ‘nếu tôi bỏ lúc này, ba năm sau tôi sẽ hối hận vì điều gì hơn — vì đã ở lại thêm một ngày, hay vì đã rời đi một ngày quá sớm’?”
“Và câu trả lời là?”
“Tôi sẽ hối hận nhiều hơn, nếu rời đi một ngày quá sớm.” Tôi nhìn quanh phòng. “Không phải vì tôi biết chắc mọi thứ sẽ tốt lên. Mà vì tôi chưa thu thập đủ những gì tôi cần, để biết liệu nơi này có xứng đáng để tôi tiếp tục hay không.”
Cậu nhân viên gật đầu, ngồi xuống, có vẻ vẫn đang xử lý câu trả lời.
Một cánh tay khác giơ lên — lần này là một người lớn tuổi hơn, tôi nhận ra, từ bộ phận kế toán cũ, tầng 12.
“Chị Uyên, câu hỏi của em là… bây giờ chị đã có mọi thứ chị muốn. Vậy điều gì khiến chị còn muốn làm việc mỗi ngày?”
Tôi suy nghĩ một lúc, không vội trả lời.
“Tôi không nghĩ tôi ‘đã có mọi thứ’,” tôi nói cuối cùng. “Tôi có một công ty sạch hơn ba tháng trước. Một lịch sử gia đình được đính chính. Một vài người, từng coi tôi không tồn tại, giờ nhìn tôi khác đi.”
“Nhưng đó không phải ‘mọi thứ’?”
“Không,” tôi nói. “Vì ‘mọi thứ’ không phải là một danh sách có thể hoàn thành. Mỗi ngày, có một quyết định nhỏ — duyệt hay không duyệt một hồ sơ, nhận hay không nhận một lời xin lỗi, cho hay không cho ai đó một cơ hội thứ hai. Mỗi quyết định đó, là một viên gạch.”
Tôi nhìn ra cửa sổ tầng 30 — Hà Nội trải dài, xa hơn tầm nhìn từ tầng 22.
“Tôi làm việc mỗi ngày,” tôi nói, “không phải vì tôi cần thêm gì cho mình. Mà vì tòa nhà này — không phải tòa nhà bê tông, mà là cái gọi là ‘Thiên Lãm’ — vẫn đang được xây. Và tôi là người đặt viên gạch tiếp theo.”
Phòng họp im lặng một nhịp, rồi có tiếng vỗ tay — không lớn, không phô trương, nhưng đều, từ khắp phòng.
Sau buổi họp, Hạ Vy đi cùng tôi về phòng làm việc.
“Chị,” cô nói, “câu trả lời lúc nãy… em nghĩ nhiều người sẽ nhớ rất lâu.”
“Họ sẽ quên trong vài ngày,” tôi nói. “Câu nói không quan trọng bằng cách người ta thấy tôi hành xử sau câu nói đó.”
Hạ Vy gật đầu, rồi có chút ngần ngại.
“Chị, em có thể hỏi một câu… không liên quan công việc không?”
“Hỏi đi.”
“Chị có bao giờ… muốn quay lại tầng 12, không phải để làm việc, mà chỉ để… đứng đó một lúc?”
Tôi dừng bước.
Câu hỏi đó, không ai từng hỏi tôi.
“Có,” tôi nói, sau một lúc. “Nhưng tôi chưa làm.”
“Vì sao?”
“Vì tôi sợ,” tôi nói thật, “nếu tôi đứng đó, nhìn cái bàn góc cũ — tôi sẽ thấy mình của ba năm trước, và tôi không biết tôi sẽ cảm thấy gì. Tự hào, hay là… một thứ gì khác, nặng hơn.”
“Chị có muốn em đi cùng không?” Hạ Vy hỏi, nhỏ. “Không phải bây giờ. Khi nào chị sẵn sàng.”
Tôi nhìn cô.
“Được,” tôi nói. “Khi tôi sẵn sàng.”
Tối đó, tôi nhận một email từ Brandt — không phải về công việc.
Tiêu đề: “Một điều tôi nên nói từ ba mươi năm trước.”
Nội dung ngắn:
“Ms. Lâm,
Tôi đã đọc bài báo về buổi họp tầng 30 của cô. ‘Mỗi quyết định là một viên gạch’ — câu đó, cha cô từng nói với tôi, năm 1993, một năm trước khi mọi thứ xảy ra.
Tôi đã quên câu đó suốt ba mươi năm. Cô vừa nhắc tôi nhớ lại.
Cảm ơn cô — vì đã nhắc tôi nhớ, người tôi đã từng là, trước khi tôi trở thành người tôi đã là suốt ba mươi năm qua.
W.B.”
Tôi đọc email hai lần, rồi đóng laptop.
Ngoài cửa sổ, Hà Nội về đêm, ánh đèn trải dài như mọi tối.
Nhưng có những đêm, ánh đèn không chỉ chiếu sáng con đường phía trước.
Nó còn, đôi khi, chiếu ngược lại — vào những góc tối mà người ta đã quên, hoặc cố quên, rất lâu.
Và đôi khi, ánh sáng đó, đến từ một câu nói rất nhỏ, của một người đã học được nó — từ một người khác, ba mươi năm trước.