Chương 1

Tên tôi là Lâm Tư Ninh. Ba mươi hai tuổi. Bác sĩ pháp y tại Phòng Giám định Pháp y tỉnh, mười năm kinh nghiệm. Tôi đã nhìn thấy hàng trăm cái x/á/c. Tôi không run.

Nhưng sáng nay, lần đầu tiên trong sự nghiệp, tay tôi dừng lại trước khi chạm vào nạn nhân.

Hồ sơ ghi rõ: nam giới, khoảng ba mươi hai đến ba mươi lăm tuổi, phát hiện dưới chân cầu Bắc Hà lúc bốn giờ sáng. Không có giấy tờ tùy thân. Mặt bị d/ập nhẹ do va đ/ập nhưng vẫn nhận ra được.

Khuôn mặt đó là Tạ Minh Khải, chồng tôi.

Không phải. Tôi tự nhủ và hít một hơi thật sâu. Minh Khải đang ở Thượng Hải, dự hội nghị ba ngày, tối qua tôi còn nhận tin nhắn của anh. Đây chỉ là một sự trùng hợp. Thế giới không thiếu người giống nhau.

Tôi bắt đầu lấy dấu vân tay theo đúng quy trình. Máy quét chạy. Kết quả hiện ra sau chín giây.

Tôi nhìn vào màn hình và không thở được nữa. Dấu vân tay khớp với hồ sơ của tôi. Không phải chồng tôi. Không phải ai khác trong cơ sở dữ liệu. Của tôi. Lâm Tư Ninh, người đang đứng đây, cầm que lấy mẫu, cố tin rằng đây là lỗi hệ thống.

Tôi chạy lại lần hai. Lần ba. Kết quả không đổi.

Tôi ngồi xuống, tay vẫn đeo găng, nhìn ra cửa kính phòng giám định. Hành lang vắng. Chu Hạo, trợ lý của tôi, chưa đến ca. Chỉ có tôi và cái x/á/c này, trong căn phòng lạnh mười tám độ, với một kết quả không thể tồn tại.

Bác sĩ pháp y giỏi không bao giờ để cảm xúc cá nhân ảnh hưởng đến bằng chứng. Tôi biết câu đó hơn ai hết, tôi dạy học viên câu đó mỗi năm.

Tôi gọi cho Minh Khải lúc sáu giờ bốn mươi bảy phút. Chuông đổ năm tiếng, sáu tiếng, bảy tiếng. Không ai bắt máy.

Tôi đặt điện thoại xuống, nhìn lại cái x/á/c, nhìn khuôn mặt mà tôi đã nằm bên suốt mười hai năm, rồi nhìn xuống tờ kết quả vân tay trên tay. Logic không cho phép hai điều này cùng xảy ra. Nhưng bằng chứng đang nằm ngay trước mắt tôi.

Tôi làm điều duy nhất mình biết làm: quan sát. Ngón áp út tay trái nạn nhân có vết chai nhỏ ở đốt giữa, đúng chỗ Minh Khải hay tì bút khi viết. Tai phải có sẹo mờ từ tai nạn xe đạp năm anh mười bốn tuổi, chuyện anh kể tôi nghe trong buổi hẹn thứ ba.

Nhưng ở cổ tay phải, dưới lớp da nhợt nhạt, tôi thấy một thứ Minh Khải không có. Một hình xăm nhỏ, mực xanh đen đã cũ, hai con số cách nhau bằng dấu chấm: 09.14.

Tôi không biết con số này có nghĩa gì. Nhưng tôi biết chắc một điều, chắc như khi đọc kết quả giải phẫu: đây không phải lỗi hệ thống. Có người đã làm điều này có chủ đích.

Bảy giờ ba phút, Chu Hạo bước vào, nhìn thấy nét mặt tôi thì dừng ngay ở cửa.

“Bác sĩ Lâm? Chị ổn không?” cậu hỏi.

“Đóng cửa lại,” tôi nói.

Cậu làm theo, không hỏi thêm. Chu Hạo làm việc với tôi bốn năm, cậu biết khi nào không nên hỏi.

“Cậu chạy lại toàn bộ quy trình nhận x/á/c đêm qua,” tôi nói. “Ai ký giao nhận, camera nào ghi, xe nào chở tới. Mọi thứ.”

“Có chuyện gì với vụ này ạ?” cậu hỏi.

Tôi nhìn cậu một giây rồi nói thẳng: “Dấu vân tay của nạn nhân khớp với tôi.”

Chu Hạo mở miệng, rồi khép lại. Cậu nhìn màn hình, nhìn tôi, nhìn cái x/á/c.

“Chị có muốn em báo lên cấp trên không?” cậu hỏi khẽ.

“Chưa,” tôi đáp. Nếu tôi báo ngay bây giờ, tôi sẽ bị loại khỏi vụ án này lập tức, và người duy nhất hiểu đủ để tìm ra sự thật sẽ không còn được chạm vào hồ sơ nữa.

Chu Hạo mất hai mươi phút để kéo toàn bộ nhật ký camera đêm qua. Tôi ngồi chờ, không rời mắt khỏi hình xăm 09.14, cố nhớ xem mình đã từng nghe con số đó ở đâu chưa. Không có gì.

“Bác sĩ Lâm.” Giọng Chu Hạo khác hẳn, khô hơn. Tôi quay lại.

Cậu đưa tôi máy tính bảng, không nói thêm. Camera hành lang B, hai giờ mười một phút sáng. Xe chở x/á/c vào. Người ký giao nhận mặc đồng phục kỹ thuật viên, đeo khẩu trang, đội mũ thấp. Nhưng tay phải cầm bút, ngón áp út có vết chai đúng ở đốt giữa, giống hệt cái x/á/c đang nằm trên bàn tôi.

Tim tôi không đập nhanh hơn. Tôi đã luyện điều đó từ năm đầu thực tập, khi nhìn thấy ca đầu tiên bị đ/â/m mười bảy nhát. Cảm xúc là thông tin, không phải kẻ thù, nhưng cũng không được là chủ.

“Người giao x/á/c chính là người trong xe đó,” tôi nói.

“Và người đó,” Chu Hạo nói khẽ, “có vết chai giống hệt nạn nhân.”

“Không phải giống. Là cùng một người.”

Câu này nặng hơn tôi tưởng khi nói ra. Có nghĩa là người c/h/ế/t trên bàn giải phẫu của tôi đã tự tay giao chính x/á/c của mình vào đây, tám tiếng trước khi tôi m/ổ. Hoặc có một người thứ ba mang đủ đặc điểm của cả hai người, đang ở đâu đó ngoài kia.

“Tra 09.14,” tôi nói. “Ngày sinh, mã số vụ án, địa chỉ, bất cứ thứ gì khớp trong năm năm gần đây.”

Chu Hạo gõ máy. Ba mươi giây sau, cậu nói: “Có một vụ. Mã số vụ án 0914, năm 2019. Nạn nhân không xác định danh tính. Hồ sơ đóng vì thiếu bằng chứng. Phụ trách giám định…” Cậu dừng lại.

Tôi biết cậu sắp đọc tên ai.

“Bác sĩ Lâm Tư Ninh. Chính chị.”

Tôi nhớ vụ đó, nhớ rất rõ. Một cái x/á/c không tên, không hồ sơ, không ai đến nhận. Tôi ký kết luận tử vong rồi vụ án chìm vào ngăn lưu trữ.

Sáu năm sau, nó đang nằm trên bàn tôi lần nữa, với khuôn mặt của chồng tôi.

Tôi không nói gì trong mười giây. Chu Hạo cũng vậy. Có những khoảnh khắc im lặng không phải vì không biết nói gì, mà vì nói ra thì mọi thứ sẽ thành sự thật.

Sáu năm trước, tôi ký tên lên một cái x/á/c không danh tính. Sáu năm trước, Minh Khải cưới tôi ba tháng sau vụ đó, bảo rằng anh yêu tôi từ lần đầu gặp trong thang máy bệnh viện. Tôi chưa bao giờ hỏi anh khi đó ở đó làm gì.

“Chị ổn không?” Chu Hạo hỏi lại, giọng lần này có gì đó gần với cảnh báo hơn là lo lắng.

“Ổn,” tôi đáp.

Tôi kéo tấm vải phủ lại, đúng như quy trình, đúng như mọi buổi sáng khác trong mười hai năm làm pháp y. Nhưng tay tôi khựng lại ngang ngực nạn nhân. Dưới tấm vải, ngay chỗ tim trái, có một vết sẹo m/ổ cũ tôi chưa ghi vào biên bản. Vết sẹo giống hệt cái sẹo trên ngực Minh Khải mà anh vẫn bảo là do tai nạn xe máy năm hai mươi tuổi.

Điện thoại tôi rung lên. Số lạ. Tôi bắt máy. Giọng một người đàn ông vang lên rất khẽ ở đầu dây bên kia:

“Đừng viết tên anh ấy vào hồ sơ, Tư Ninh. Nếu chị muốn biết ai thật sự c/h/ế/t trên bàn của chị.”

Tôi không trả lời cuộc gọi đó. Đầu dây bên kia đã tắt máy trước khi tôi kịp mở miệng, và khi tôi gọi lại, một giọng máy tính báo số không tồn tại.

Tôi đứng giữa phòng giám định, tay vẫn còn lạnh vì đeo găng cao su quá lâu, nghĩ đến câu nói vừa nghe. “Đừng viết tên anh ấy vào hồ sơ.” Có nghĩa là ai đó ngoài kia biết chính xác tôi đang đứng trước quyết định gì, và họ muốn kiểm soát nó.

Tôi không viết tên Tạ Minh Khải vào bản kết luận sơ bộ. Tôi ghi: “Nam giới không xác định danh tính, đang chờ đối chiếu thêm.” Đó là sự thật, dù trong lòng tôi đã biết đó là lời nói dối đầu tiên tôi tự cho phép mình nói ra trong nghề nghiệp mười năm sạch sẽ của mình.

Chu Hạo giúp tôi lấy lại hồ sơ vụ án 0914 từ kho lưu trữ. Tờ giấy ố vàng, mực đã nhạt, nhưng chữ ký của tôi ở góc dưới vẫn còn rõ, nét chữ trẻ hơn, tự tin hơn bây giờ.

“Nạn nhân nam, khoảng hai mươi lăm tuổi, không giấy tờ, không người nhận dạng, tử vong do đa chấn thương. Hồ sơ đóng theo đề nghị của điều tra viên phụ trách vì thiếu manh mối tiếp theo.” Tôi đọc lại từng dòng, cố nhớ khuôn mặt người đó. Trong ký ức tôi chỉ còn lại một cảm giác mơ hồ, rằng đó là một ca khó, rằng cấp trên khi đó đã thúc tôi đóng hồ sơ nhanh vì “không có giá trị điều tra thêm.”

“Chị có nhớ ai là điều tra viên phụ trách không?” Chu Hạo hỏi.

Tôi lật đến trang cuối. Chữ ký điều tra viên đã bị một vệt mực đen cố ý bôi che, không phải do thời gian làm phai, mà là một nét bôi thẳng, dứt khoát, cách đây không lâu.

“Ai đó đã sửa hồ sơ này,” tôi nói. “Gần đây.”

Chu Hạo cúi sát nhìn. “Mực này còn mới, chị ạ. Không quá một năm.”

Tôi cảm thấy một luồng lạnh chạy dọc sống lưng, không phải vì sợ, mà vì nhận ra phạm vi của việc đang xảy ra lớn hơn tôi tưởng. Ai đó đã vào được kho lưu trữ pháp y, chỉnh sửa một hồ sơ đã đóng sáu năm, và không ai trong phòng tôi biết chuyện đó.

Tôi gọi điện cho phòng lưu trữ, hỏi về lịch sử truy cập hồ sơ 0914. Câu trả lời khiến tôi lặng người: hồ sơ được truy cập ba lần trong bốn tháng gần đây, tất cả đều dùng mã nhân viên của chính tôi.

“Nhưng tôi không hề vào đó,” tôi nói với người trực phòng lưu trữ, cố giữ giọng bình thản.

“Hệ thống ghi rõ vậy, bác sĩ Lâm ạ,” người đó đáp, giọng có chút bối rối. “Có lẽ chị quên?”

Tôi không quên. Tôi biết chắc mình không quên.

Buổi trưa, tôi thử gọi lại cho Minh Khải. Lần này anh bắt máy ngay từ hồi chuông thứ hai, giọng anh vui vẻ như mọi khi. “Em à, anh đang họp, có chuyện gì không?”

Tôi hỏi anh có ổn không, hội nghị thế nào, anh trả lời trôi chảy, kể về một buổi thuyết trình buổi sáng, một đối tác khó tính. Mọi thứ nghe rất bình thường. Quá bình thường.

“Sáng nay em gọi anh mấy lần mà không được,” tôi nói, cố giữ giọng nhẹ nhàng.

“Anh để điện thoại ở phòng họp, chế độ im lặng,” anh đáp ngay, không chút do dự.

Tôi tin anh. Tôi luôn tin anh. Nhưng lần đầu tiên trong mười hai năm, tôi nhận ra mình đang lắng nghe câu trả lời của anh như một bác sĩ pháp y lắng nghe lời khai của nhân chứng, tìm kiếm chỗ nứt trong logic.

Không có chỗ nứt nào cả. Điều đó, kỳ lạ thay, lại càng khiến tôi bất an hơn.

Chiều hôm đó, tôi lên mạng tra cứu tên khách sạn và tên hội nghị Minh Khải nói anh đang tham dự ở Thượng Hải. Trang web của hội nghị có thật, danh sách diễn giả có thật, nhưng khi tôi tìm tên công ty của anh trong danh sách đơn vị tham dự, không có kết quả nào.

Tôi ngồi lặng trong phòng làm việc, nhìn ra cửa sổ, tự hỏi mình đang nghi ngờ điều gì. Nghi ngờ chồng mình đang nói dối về việc đi công tác? Hay nghi ngờ một điều gì đó sâu hơn, cũ hơn, đã bắt đầu từ rất lâu trước khi tôi kịp nhận ra?

Chu Hạo gõ cửa, bước vào với một tờ giấy in. “Chị, em tìm được cái này. Ảnh nhận diện của điều tra viên phụ trách vụ 0914 năm đó. Ông ấy đã nghỉ hưu, chuyển đi nơi khác. Nhưng em tìm được số điện thoại cũ.”

Tôi cầm tờ giấy, nhìn tấm ảnh mờ của người đàn ông trung niên. Một cái tên xa lạ. Nhưng bên dưới, Chu Hạo viết thêm một dòng ghi chú nhỏ: “Ông này report trực tiếp cho Viện trưởng Đặng lúc bấy giờ.”

Viện trưởng Đặng Quốc Bình. Người hiện vẫn đang là cấp trên trực tiếp của tôi.

Tôi gấp tờ giấy lại, cất vào túi áo khoác, và quyết định mình sẽ không nói với ai về cuộc gọi bí ẩn sáng nay, ít nhất là chưa phải lúc này.

Tối hôm đó tôi gọi cho số điện thoại cũ của điều tra viên năm xưa. Không ai bắt máy. Tôi thử lại ba lần trong đêm, kết quả vẫn vậy.

Tôi lấy cớ cần xác minh giấy tờ để gọi vào lễ tân khách sạn nơi Minh Khải nói anh đang lưu trú ở Thượng Hải. Người trực tổng đài kiểm tra rồi báo không có khách nào tên Tạ Minh Khải đăng ký trong ba ngày gần đây.

Tôi đứng sững trong bếp, điện thoại vẫn áp bên tai, nghe tiếng cúp máy tút tút đều đặn. Có thể anh đặt phòng dưới tên công ty. Có thể tôi gọi nhầm khách sạn. Tôi tự đưa ra đủ loại lý do hợp lý, như cách tôi vẫn dạy học viên đừng vội kết luận khi bằng chứng còn mỏng.

Nhưng bác sĩ pháp y giỏi biết khi nào bằng chứng đã đủ dày.

Tôi mở lại tin nhắn Minh Khải gửi tối qua. “Anh tới nơi rồi, khách sạn đẹp lắm, mai họp cả ngày, tối nay ngủ sớm.” Kèm theo là một tấm ảnh chụp từ cửa sổ phòng khách sạn, nhìn xuống một con phố đèn vàng.

Tôi phóng to tấm ảnh, cố tìm chi tiết nào có thể xác định địa điểm. Không có bảng hiệu rõ ràng, không có tòa nhà đặc trưng nào của Thượng Hải. Có thể là bất cứ thành phố nào có sông và đèn đường.

Tôi tra cứu vị trí GPS ẩn trong tệp ảnh, việc mà tôi vẫn làm hàng ngày với ảnh hiện trường. Dữ liệu đã bị xóa. Không phải mọi điện thoại đều tự động xóa vị trí khi gửi qua tin nhắn, nhưng cũng không phải là bất thường. Tôi lại tự nhủ mình đang đa nghi quá mức.

Chu Hạo nhắn tin cho tôi lúc mười giờ đêm: “Chị, em tìm ra công ty của điều tra viên cũ ngày trước, ông ấy chuyển sang làm bảo vệ ở một siêu thị nhỏ ngoại ô. Sáng mai em qua đó thử.”

Tôi bảo cậu để tôi tự đi. Đây không còn là việc của phòng giám định, đây là việc của riêng tôi.

Sáng hôm sau tôi xin nghỉ nửa buổi, lấy lý do khám bệnh định kỳ. Viện trưởng Đặng Quốc Bình gật đầu cho phép, nhưng ánh mắt ông nhìn tôi có gì đó tôi không xác định được là quan tâm hay dò xét.

Người đàn ông trong ảnh nay đã già đi nhiều, tóc bạc gần hết, ngồi ở quầy bảo vệ siêu thị với vẻ mệt mỏi của người đã quen với việc bị lãng quên. Khi tôi giới thiệu mình là bác sĩ Lâm Tư Ninh, khuôn mặt ông thay đổi rõ rệt, từ dửng dưng sang cảnh giác trong chưa đầy một giây.

“Cô hỏi về vụ nào?” ông nói, giọng đã hạ thấp xuống dù xung quanh không có ai.

“Vụ án mã số 0914, năm 2019,” tôi nói. “Nạn nhân không xác định danh tính, dưới chân cầu Bắc Hà.”

Ông im lặng một lúc lâu, nhìn ra cửa kính siêu thị như đang kiểm tra xem có ai theo dõi không. “Tôi bị buộc nghỉ việc sáu tháng sau vụ đó,” ông nói cuối cùng. “Không phải vì tôi làm sai. Vì tôi hỏi quá nhiều.”

“Ông hỏi gì?”

“Tôi hỏi tại sao Viện trưởng lại đích thân xuống hiện trường một vụ án không người nhận dạng, việc lẽ ra không cần cấp bậc đó phải có mặt. Tôi hỏi tại sao hồ sơ pháp y bị rút ngắn chỉ còn nửa trang so với bản đầy đủ tôi từng thấy.”

Tim tôi đập chậm lại, từng nhịp nặng nề. “Ông nói là bản đầy đủ đã từng tồn tại?”

“Có một báo cáo giải phẫu chi tiết hơn, cô Lâm ạ. Tôi đọc nó đúng một lần trước khi nó biến mất khỏi hồ sơ. Trong đó có nhắc đến một hình xăm trên cổ tay nạn nhân.”

Tôi cảm thấy toàn thân lạnh toát. “09.14,” tôi nói khẽ.

Ông nhìn tôi, ánh mắt vừa ngạc nhiên vừa như đã đoán được từ trước. “Cô đã biết rồi.”

“Ông biết con số đó có nghĩa gì không?”

Ông lắc đầu, nhưng rồi nói thêm, giọng gần như thì thầm: “Tôi chỉ biết một điều. Gia đình Đường có một cậu con trai mất tích cùng thời điểm đó. Báo chí khi ấy nhắc qua một dòng rồi im bặt. Tên cậu ta là Đường Vũ.”

Tôi đứng lặng giữa lối đi siêu thị, tiếng nhạc nền phát ra rộn ràng một cách lạc lõng, trong khi cái tên Đường Vũ khắc sâu vào đầu tôi như một mảnh bằng chứng đầu tiên thật sự có ý nghĩa.

Tôi chưa từng thân thiết với mẹ Minh Khải. Bà Tạ Lệ Quyên là người phụ nữ kín tiếng, sống một mình trong căn nhà cũ ở ngoại ô, hiếm khi nói về quá khứ của con trai trước khi anh gặp tôi. Mỗi lần tôi hỏi về tuổi thơ Minh Khải, bà chỉ cười nhẹ và nói “chuyện cũ nhắc lại làm gì.”

Lần này tôi đến không báo trước. Bà Tạ ra mở cửa, nhìn thấy tôi thì khựng lại một giây trước khi mỉm cười. “Tư Ninh đến chơi à? Minh Khải không đi cùng sao?”

“Con ghé qua thăm mẹ thôi,” tôi nói, cố giữ giọng bình thường.

Bà mời tôi vào, pha trà, nói vài câu chuyện phiếm về thời tiết, về sức khỏe. Tôi để bà nói hết, chờ khoảnh khắc thích hợp.

“Mẹ ơi,” tôi nói khi bà vừa đặt tách trà xuống, “con muốn hỏi về hồi Minh Khải còn nhỏ. Anh ấy có sẹo ở tai phải, bảo là do tai nạn xe đạp năm mười bốn tuổi. Mẹ còn nhớ chuyện đó không?”

Tay bà Tạ khựng lại giữa chừng, chỉ một khoảnh khắc rất ngắn, nhưng đủ để tôi, người quen quan sát những chi tiết nhỏ nhất trên cơ thể người, nhận ra.

“Nhớ chứ,” bà nói, giọng đều đều trở lại. “Thằng bé nghịch lắm hồi đó.”

“Mẹ có ảnh hồi Minh Khải nhỏ không? Con muốn xem thử.”

“Ảnh cũ thất lạc hết rồi con ạ, hồi chuyển nhà làm mất nhiều lắm.”

Tôi gật đầu, nhưng trong lòng ghi nhận câu trả lời này vào danh sách những điều không khớp. Mười hai năm bên nhau, tôi chưa từng thấy một tấm ảnh nào của Minh Khải trước năm hai mươi sáu tuổi, năm anh nói là năm anh “bắt đầu làm lại cuộc đời sau một khoảng thời gian khó khăn.” Tôi từng nghĩ đó là quãng thời gian trầm cảm sau khi cha anh mất, và tôi tôn trọng việc anh không muốn nhắc lại.

“Mẹ này,” tôi nói tiếp, cố giữ giọng nhẹ nhàng nhất có thể, “gần đây con làm một vụ án liên quan đến một cái tên, Đường Vũ. Mẹ có nghe qua bao giờ chưa?”

Tách trà trong tay bà Tạ rung nhẹ, một giọt nước sóng sánh tràn ra mép bàn. Bà đặt tách xuống, không nhìn tôi.

“Sao con hỏi cái tên đó?” giọng bà đã mất đi vẻ điềm tĩnh ban đầu.

“Con chỉ tình cờ gặp trong hồ sơ,” tôi nói dối, quan sát phản ứng của bà kỹ hơn bất kỳ nạn nhân nào tôi từng giải phẫu.

Bà im lặng rất lâu, đủ lâu để tôi nghe rõ tiếng đồng hồ treo tường tích tắc. Cuối cùng bà nói, giọng khàn đi: “Con về đi, Tư Ninh. Chuyện này không phải con nên hỏi mẹ.”

“Vậy con nên hỏi ai?”

Bà đứng dậy, đi về phía cửa sổ, quay lưng lại với tôi. “Hỏi chồng con,” bà nói. “Nếu nó đủ can đảm trả lời.”

Tôi ra về với nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời, nhưng có một điều tôi chắc chắn: bà Tạ Lệ Quyên biết cái tên Đường Vũ, và bà sợ nó.

Trên đường về, điện thoại tôi rung. Tin nhắn từ Minh Khải: “Họp xong sớm, mai anh về rồi em, nhớ anh không?”

Tôi nhìn dòng chữ đó rất lâu trước khi gõ trả lời: “Nhớ anh.” Hai chữ ngắn gọn, nhưng lần đầu tiên trong mười hai năm, tôi không chắc mình đang nhớ ai.