Chương 10

Danh sách Tống Văn Khê để lại không chỉ là bằng chứng — nó là một bản đồ.

Tôi và Lăng Tịch Vân dành ba ngày liền trải hết danh sách ra bàn, phân loại theo thời gian, theo khu vực, theo loại vụ án. Lăng Gia Hào đứng ngoài quan sát, đôi lúc chỉ ra những cái tên mà ông nhận ra từ thời còn tại triều.

“Đa số,” Lăng Tịch Vân nói, ngón tay lướt qua các dòng, “là các vụ tranh chấp đất đai, thừa kế, hoặc tố cáo trong giới quan lại cấp trung. Nhỏ, lẻ tẻ, không ai liên kết chúng với nhau.”

“Đúng vậy đó.” Tôi gật đầu, “Đó là điểm thông minh nhất trong toàn bộ hệ thống này. Mỗi vụ riêng lẻ trông như một sự cố cá nhân — một viên thư lại tham lam, một quan nhỏ ăn hối lộ. Nhưng nếu xếp chúng lại theo thời gian…”

Tôi vẽ một đường trên giấy, nối các vụ án theo trình tự thời gian.

“…thì tất cả đều dẫn về cùng một hướng — luôn có lợi cho một nhóm gia tộc cụ thể, mỗi khi có tranh chấp với họ.”

“Gia tộc nào?” Lăng Gia Hào hỏi, giọng đã trầm xuống.

Tôi chỉ vào một cái tên, xuất hiện lặp lại nhiều lần nhất trong toàn bộ danh sách — không phải với vai trò người bị hại, mà luôn là bên được lợi.

“Thái Phó phủ.”

Cả phòng im lặng.

Lăng Gia Hào ngồi xuống, tay xoa cằm, ánh mắt xa xăm như đang ghép lại những ký ức cũ.

“Thái Phó Tô Hoành Đạt.” Ông nói chậm. “Ba đời làm Thái Phó, dạy dỗ hai vị hoàng tử. Trong triều, không ai dám động đến phủ này — vì ông ta là thầy của cả hai ứng cử viên cho ngôi vị Đông Cung.”

“Cả hai?” Tôi nhíu mày.

“Đúng. Hoàng thượng có hai con trai đủ tuổi lập Đông Cung — Đại hoàng tử và Tam hoàng tử. Tô Thái Phó dạy cả hai từ nhỏ. Bất kể ai lên ngôi, ông ta vẫn là ‘thầy của thiên tử’. Vị trí an toàn nhất trong triều đình.”

Tôi gõ tay lên bàn, suy nghĩ.

“Vậy,” tôi nói chậm, “nếu Thái Phó phủ, suốt mười lăm năm, dùng Tống Văn Khê để loại bỏ từng đối thủ nhỏ — từng bước, từng bước — thì mục đích cuối cùng không phải là ‘giữ vị trí an toàn’. Mà là…”

“Là dọn đường.” Lăng Gia Hào hoàn thành câu, mặt nghiêm trọng hẳn. “Dọn đường cho một trong hai hoàng tử.”

“Vụ Lăng phủ ba tháng trước,” Lăng Tịch Vân chợt nói, giọng hơi run, “phụ thân từng trấn giữ biên ải, nắm trong tay phần lớn binh quyền phía Bắc. Nếu Lăng gia bị diệt môn, binh quyền đó sẽ rơi vào tay ai?”

Lăng Gia Hào im lặng một lúc, rồi nói, giọng nặng nề:

“Phó tướng của ta — người được đề cử thay thế nếu ta ‘phạm trọng tội’ — là người của Tam hoàng tử.”

Cả phòng chìm trong im lặng.

Vụ án tưởng đã kết thúc ba tháng trước, hóa ra chỉ là một mảnh ghép nhỏ trong một bức tranh lớn hơn rất nhiều — một cuộc tranh giành ngôi vị đang âm thầm diễn ra, và Lăng phủ — chỉ vì nắm binh quyền then chốt — đã trở thành một viên cờ cần bị loại bỏ.

“Vậy,” tôi nói, giọng chậm nhưng chắc, “câu hỏi bây giờ không còn là ‘ai đã hại Lăng gia’. Mà là—”

“—Tam hoàng tử có biết về việc này không,” Lăng Gia Hào tiếp lời, “hay Tô Thái Phó đang tự mình hành động, dùng danh nghĩa học trò mình để dọn đường, mà hoàng tử hoàn toàn không hay biết?”

Tôi nhìn ra cửa sổ, nơi ánh trăng đang chiếu sáng cả khu vườn Tướng phủ — nơi ba tháng trước, tôi từng chạy qua trong bộ dạng bốc mùi khoai lang, nghĩ rằng mình chỉ đang cứu một gia đình khỏi một âm mưu đơn lẻ.

Hóa ra, đó chỉ là viên đá đầu tiên của một ván cờ rất lớn — và giờ, tôi đang đứng ngay giữa bàn cờ đó.

“Chúng ta không thể hành động vội.” Lăng Gia Hào nói, đứng dậy đi đến đi lại trong phòng. “Nếu đây liên quan đến tranh giành Đông Cung, mọi bước đi sai đều có thể bị coi là ‘can thiệp vào việc kế vị’ — một tội còn nặng hơn cả phản quốc.”

“Vậy chúng ta cần thông tin,” tôi nói, “trước khi cần hành động. Cụ thể: Tam hoàng tử có biết về Tô Thái Phó hay không.”

“Làm sao biết được?” Lăng Tịch Vân hỏi.

Tôi im lặng một lúc, rồi một ý nghĩ chợt nảy ra — một ý nghĩ khiến tôi vừa thấy hứng thú, vừa thấy hơi… rén.

“Kỳ thi Hương vừa kết thúc.” Tôi nói. “Danh sách đỗ đạt sẽ được công bố trong vài ngày tới, và theo lệ thường, các vị hoàng tử sẽ đến dự yến tiệc mừng các tân khoa — đặc biệt là các tân khoa được đề cử vào Hàn Lâm Viện, nơi sẽ làm việc trực tiếp dưới quyền các vị Thái Phó.”

“Ngươi định,” Lăng Tịch Vân chậm rãi nói, mắt mở to, “lấy danh nghĩa ‘Trần Tử Kính’ — tham dự yến tiệc đó?”

“Tôi chấm thi mười ngày,” tôi gật đầu, “điểm số của tôi cho các bài thi, đặc biệt vài bài liên quan đến chính sách biên cương — chắc chắn sẽ được chú ý, vì tôi cố tình chấm những bài đó cao hơn bình thường một chút, với lý luận rất… thuyết phục.”

“Ngươi gian lận điểm thi?!” Lăng Tịch Vân trợn mắt.

“Không gian lận.” Tôi lắc đầu, cười nhẹ. “Chỉ là… nhấn mạnh đúng chỗ. Một bài luận về ‘tầm quan trọng của việc giữ vững binh quyền biên ải trong tay những người có công lâu năm’ — nếu được một khảo quan vô danh đánh giá rất cao, và lọt vào mắt người chọn nhân sự Hàn Lâm Viện, thì…”

“…thì người viết bài đó sẽ được chú ý, và có thể được mời vào những buổi tiệc có các hoàng tử tham dự.” Lăng Gia Hào hoàn thành câu, gật đầu chậm, một nụ cười dần xuất hiện. “Ngươi không chỉ tìm thông tin. Ngươi đang cài người.”

“Cài ai?” Lăng Tịch Vân hỏi, rồi chợt sững lại, nhìn tôi. “…Không phải là—”

“Bài luận đó,” tôi nói, ánh mắt sáng lên, “là của một sĩ tử tên Triệu Khâm Văn. Hai mươi hai tuổi, xuất thân từ một gia đình từng phục vụ dưới trướng phụ thân tiểu thư nhiều năm trước, rồi sa sút. Cậu ta thi lần này với hy vọng phục hồi danh dự gia tộc.”

“Ngươi biết cả chuyện đó?” Lăng Gia Hào ngạc nhiên.

“Tôi đọc bài luận của cậu ta,” tôi nói đơn giản, “và bài luận, giống mọi bài luận khác, luôn nói nhiều hơn những gì người viết tưởng.”

Tôi nhìn cả hai, giọng trở nên nghiêm túc.

“Nếu Triệu Khâm Văn được vào Hàn Lâm Viện, cậu ta sẽ làm việc gần Tô Thái Phó — và gần các hoàng tử. Một người trẻ, biết ơn vì được trọng dụng, trung thực, không có bất kỳ liên hệ nào với Lăng phủ trên giấy tờ. Một… đôi mắt, ở nơi chúng ta không thể đến.”

“Và,” Lăng Tịch Vân chậm rãi nói, “ngươi định liên lạc với cậu ta như thế nào, mà không để lại dấu vết?”

Tôi mỉm cười, gập quạt lại.

“Bằng cách,” tôi nói, “viết cho cậu ta một lá thư phản hồi bài luận — từ một ‘khảo quan vô danh ngưỡng mộ tài năng’, kèm theo một vài ‘góp ý nhỏ’ về cách quan sát người và việc trong triều đình. Những góp ý mà, nếu cậu ta đủ thông minh để hiểu, sẽ tự nhiên dẫn cậu ta đến đúng những câu hỏi tôi cần được trả lời — mà cậu ta sẽ nghĩ đó là quan sát của riêng mình.”

Ngoài sân, tiếng chuông báo hết canh ba vang lên.

Lăng Gia Hào nhìn tôi một lúc lâu, rồi lắc đầu, bật cười khẽ.

“Ta từng nghĩ,” ông nói, “kẻ nguy hiểm nhất trong triều đình là người cầm quân hoặc người cầm quyền. Giờ ta mới hiểu — kẻ nguy hiểm nhất, là người biết cách đặt câu hỏi sao cho người khác tự tìm ra câu trả lời, mà không bao giờ biết ai đã hỏi.”

Tôi cúi đầu, khiêm tốn — dù trong lòng, tôi đang nghĩ:

Đây chính xác là kỹ năng tôi dùng để khiến học sinh “tự nhận ra lỗi sai” trong bài kiểm tra, mà không cần tôi phải gạch đỏ. Ai ngờ, có ngày lại dùng để… cài gián trong triều đình.