Chương 10

Một tuần sau, hội đồng xét xử tòa án nhân dân tỉnh chính thức tuyên án. Hội trường xét xử lại một lần nữa chật kín người, không khí căng thẳng bao trùm khi vị chủ tọa bắt đầu đọc bản án.

“Xét thấy có đầy đủ căn cứ xác định bị cáo Lê Đình Cường đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong thời gian giữ chức chủ nhiệm hợp tác xã nông nghiệp Bình Thạnh, thực hiện hành vi chi khống tài sản tập thể, sau đó chỉ đạo và hối lộ cán bộ thanh tra để sửa kết luận, cố ý vu khống, đổ tội cho ông Trần Văn Đạt nhằm che giấu hành vi phạm pháp của bản thân…”

Giọng vị chủ tọa vang lên rành mạch, từng câu chữ như xoa dịu nỗi đau đã đè nặng gia đình tôi suốt gần một thập kỷ. “…Hội đồng xét xử tuyên bố, ông Trần Văn Đạt hoàn toàn vô tội trong vụ việc tham ô tài sản tập thể năm 1983, quyết định kỷ luật và bản án cũ đối với ông Trần Văn Đạt trước đây là hoàn toàn sai trái, cần được hủy bỏ và phục hồi danh dự đầy đủ.”

Tôi nghe từng lời tuyên án, nước mắt không kìm được lăn dài trên má. Nhìn sang bên cạnh, cha tôi ngồi lặng người, đôi vai run lên, những giọt nước mắt của một người đàn ông đã chịu đựng oan ức suốt mười năm trời cuối cùng cũng được giải tỏa.

Về phần hình phạt đối với ông Lê Đình Cường, hội đồng xét xử tuyên phạt mười hai năm tù giam về các tội danh lợi dụng chức vụ quyền hạn, đưa và nhận hối lộ, cố ý làm trái quy định nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng, đồng thời buộc bồi thường một khoản tiền đáng kể cho gia đình tôi vì những thiệt hại về danh dự và kinh tế suốt những năm qua, cũng như bồi thường một phần cho các xã viên hợp tác xã bị thiệt hại trong quá trình định giá tài sản không minh bạch.

Ông Phạm Hữu Lộc, do đã tự nguyện thừa nhận sai phạm và tích cực hợp tác cung cấp bằng chứng quan trọng giúp làm sáng tỏ vụ án, được hội đồng xét xử xem xét tình tiết giảm nhẹ, chỉ phải chịu mức án treo kèm theo hình thức kỷ luật về mặt hành chính do đã về hưu.

Riêng ông Ba Lễ, xét thấy hành vi khai báo gian dối của ông xuất phát từ việc bị ép buộc, đe dọa nghiêm trọng, cùng với việc ông đã chủ động ra làm chứng, giúp phục hồi công lý cho người bị hại, hội đồng xét xử quyết định miễn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với ông.

Về phần Lê Đình Vũ, trong một phiên xử riêng diễn ra sau đó không lâu, do hành vi làm giả hồ sơ tố cáo tôi và một số vi phạm liên quan đến việc vay vốn ưu đãi sai đối tượng, anh ta bị tuyên phạt hai năm tù treo, đồng thời công ty của anh ta bị đình chỉ hoạt động một thời gian để chấn chỉnh, khắc phục sai phạm.

Rời khỏi tòa án, tôi dìu cha bước ra ngoài sân, ánh nắng chiều nhẹ nhàng chiếu xuống, khác hẳn với bầu không khí u ám ngày cha bị đưa ra kiểm điểm mười năm về trước. Cha ngẩng mặt lên trời, hít một hơi thật sâu, như thể vừa trút bỏ được gánh nặng đè lên vai suốt cả một thập kỷ.

“Cảm ơn con, Mộc Lan,” cha nói, giọng nghẹn ngào nhưng tràn đầy hạnh phúc. “Con đã làm được điều mà ba từng nghĩ là không thể.”

Sau phán quyết của tòa án, chính quyền huyện tổ chức một buổi lễ công khai phục hồi danh dự cho cha tôi, có sự tham dự của đại diện lãnh đạo tỉnh, huyện, cùng đông đảo bà con xã viên hợp tác xã Bình Thạnh năm xưa.

Tại buổi lễ, đại diện chính quyền huyện đọc quyết định chính thức, công nhận ông Trần Văn Đạt vô tội, khôi phục lại các quyền lợi đã bị tước bỏ trước đây, đồng thời gửi lời xin lỗi công khai đến cha tôi và gia đình vì những sai sót trong công tác điều tra, xét xử trước đây đã gây oan sai nghiêm trọng.

Cha tôi đứng trên bục, tay cầm tờ quyết định phục hồi danh dự, giọng ông run run nhưng đầy xúc động khi phát biểu trước đông đảo bà con. “Mười năm trước, tôi đứng ở sân này, cúi đầu chịu tội oan mà không dám nói một lời phản kháng, vì tôi biết, tiếng nói của một người dân thường như tôi không thể chống lại quyền lực. Nhưng hôm nay, tôi đứng đây, không phải nhờ vào sự may mắn, mà nhờ vào sự kiên trì, dũng cảm của con gái tôi, và nhờ vào lương tri của những người đã dám đứng ra nói lên sự thật, dù muộn màng.”

“Tôi không oán trách những ai từng nghi ngờ, xa lánh gia đình tôi trong mười năm qua,” cha tiếp tục, ánh mắt nhìn khắp đám đông. “Bởi tôi hiểu, sự thật đôi khi bị che giấu bởi quyền lực và những lời dối trá tinh vi. Điều tôi mong muốn nhất, là từ câu chuyện của gia đình tôi, mọi người sẽ luôn tin vào công lý, dù có phải chờ đợi bao lâu đi nữa, và luôn có đủ can đảm để đứng lên bảo vệ sự thật khi cần thiết.”

Bài phát biểu của cha khiến không ít người trong đám đông rơi nước mắt, nhiều xã viên từng vô tình góp phần vào những lời đồn đại ác ý năm xưa, giờ đây tiến đến xin lỗi cha một cách chân thành.

Ông Sáu Tòng, người đã âm thầm hỗ trợ tôi trong quá trình thu thập bằng chứng về sự bất minh trong định giá tài sản, được đại hội cổ đông tín nhiệm bầu làm chủ tịch hội đồng quản trị mới của công ty cổ phần Nông sản Bình Thạnh, thay thế vị trí quyền lực trước đây của ông Cường, với cam kết điều hành minh bạch, vì lợi ích chung của tất cả xã viên.

Về phần bản thân, sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, tôi quyết định không tiếp tục tham gia sâu vào việc điều hành công ty cổ phần Nông sản Bình Thạnh, dù vẫn giữ lại một phần cổ phần như một sự gắn kết với quê hương, bởi tôi hiểu, sứ mệnh chính của mình vẫn là phát triển công ty dệt may Mộc Lan, nơi tôi đã dồn toàn bộ tâm huyết suốt gần mười năm qua.

Tôi cũng quyết định trích một phần lợi nhuận của công ty để thành lập một quỹ học bổng nhỏ mang tên cha tôi, hỗ trợ những học sinh nghèo vượt khó tại quê nhà, như một cách để biến nỗi đau của gia đình mình thành một điều ý nghĩa, tích cực cho cộng đồng.

Buổi lễ phục hồi danh dự kết thúc trong niềm xúc động của mọi người có mặt. Trên đường về nhà, cha nắm tay tôi và mẹ, bước đi giữa ánh nắng chiều vàng rực, dáng đi tuy chưa hoàn toàn khỏe mạnh nhưng đã vững vàng hơn rất nhiều so với hình ảnh một người đàn ông cúi đầu tủi nhục mười năm về trước.

Vài tháng sau phiên tòa, Lê Đình Vũ, sau khi mãn hạn án treo và hoàn tất các thủ tục khắc phục sai phạm cho công ty của mình, đã tìm đến gặp tôi một lần nữa, không phải để tấn công hay cầu xin như những lần trước, mà để nói lời xin lỗi chính thức.

“Tôi biết, những gì gia đình tôi đã gây ra cho gia đình cô là không thể bù đắp hết được,” Vũ nói, giọng đã bớt đi vẻ ngạo mạn năm xưa, thay vào đó là sự chín chắn của một người đã trải qua biến cố lớn trong đời. “Tôi xin lỗi vì những gì tôi đã làm để cản trở, hãm hại cô suốt những năm qua.”

Tôi nhìn Vũ, trong lòng không còn cảm giác thù hận gay gắt như trước, nhưng cũng không thể xem như chưa từng có chuyện gì xảy ra. “Tôi chấp nhận lời xin lỗi của anh, Vũ. Nhưng tôi nghĩ, giữa chúng ta, có lẽ tốt nhất là giữ một khoảng cách nhất định trong công việc làm ăn sau này. Không phải vì tôi còn oán giận, mà vì niềm tin, một khi đã mất đi vì những hành động trong quá khứ, không dễ gì xây dựng lại hoàn toàn.”

Vũ gật đầu, hiểu rõ và tôn trọng quyết định của tôi. “Tôi hiểu. Tôi sẽ cố gắng làm lại từ đầu, làm ăn đàng hoàng hơn, dù biết con đường phía trước sẽ khó khăn hơn nhiều so với trước đây.”

Đối với ông Cường, dù đang thụ án trong trại giam, cha tôi, sau nhiều đêm suy nghĩ, đã quyết định đến thăm ông một lần, không phải để hả hê trước sự sa cơ của kẻ từng hãm hại mình, mà để tự mình khép lại một chương đau buồn trong cuộc đời.

“Tôi đến đây không phải để trách móc thêm,” cha nói với ông Cường qua song sắt trại giam, giọng điềm tĩnh. “Pháp luật đã có phán quyết công bằng. Tôi chỉ muốn ông biết, tôi không còn oán hận gì nữa, dù mười năm qua gia đình tôi đã phải chịu đựng rất nhiều đau khổ vì hành động của ông.”

Ông Cường, gương mặt hốc hác và già đi nhiều so với hình ảnh uy quyền năm xưa, cúi đầu, không nói được lời nào, chỉ có những giọt nước mắt lăn dài, không biết là vì hối hận thực sự hay vì tủi nhục cho hoàn cảnh hiện tại của mình.

Tôi hiểu, đây chính là cách cha tôi lựa chọn để thực sự buông bỏ gánh nặng quá khứ, không phải bằng sự tha thứ hoàn toàn và quên lãng mọi chuyện, mà bằng sự bình thản chấp nhận rằng công lý đã được thực thi, và giờ là lúc hướng về phía trước, xây dựng những điều tốt đẹp hơn cho tương lai.

Riêng tôi, tôi chọn cách tha thứ có giới hạn, không thù hận kéo dài mãi mãi, nhưng cũng không dễ dàng xóa bỏ hoàn toàn ranh giới cảnh giác cần thiết đối với những người từng cố tình gây hại cho gia đình mình. Đó là bài học quý giá nhất tôi rút ra được sau gần mười năm hành trình đi tìm công lý.

Cuộc sống dần trở lại bình yên, nhưng là một sự bình yên mới, được xây dựng trên nền tảng của sự thật đã được phơi bày, khác hẳn với sự im lặng chịu đựng đầy tủi nhục của những năm tháng trước đây.