Chương 8 (Hoàn)

Phiên tòa xét xử vụ án diễn ra sáu tháng sau đó, thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới kinh doanh.

Tôi có mặt tại tòa với tư cách người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, ngồi ở hàng ghế dành cho nguyên đơn dân sự.

Ông Đinh Văn Phúc, sau nhiều tháng được bảo vệ, xuất hiện trước tòa với dáng vẻ điềm tĩnh hơn tôi từng thấy qua điện thoại.

– Trong suốt hai mươi hai năm làm việc, tôi nhiều lần được yêu cầu điều chỉnh sổ sách theo chỉ đạo miệng, không có văn bản chính thức, ông khai trước tòa, giọng chậm rãi nhưng rõ ràng. Tôi đã im lặng vì sợ hãi, cho đến khi tôi nhận ra sự im lặng của mình đang khiến người khác phải trả giá.

Đặng Thu Trang cũng có mặt, khai báo đầy đủ về vai trò của mình trong việc theo dõi tôi và về hợp đồng chuyển giao công nghệ có chữ ký giả mạo.

– Tôi được chỉ đạo trực tiếp bởi trợ lý riêng của ông Thịnh Đại Nghiệp, để ký thay chữ ký của ông Thịnh Khải Minh trên hợp đồng với Ngân Long Innovation, cô khai, giọng run nhưng không né tránh. Tôi biết đó là hành vi sai trái, nhưng lúc đó tôi không dám từ chối.

Hiểu Đông đứng ra làm chứng về khoản vay thế chấp sáu trăm tỷ và mối liên hệ giữa các công ty vỏ bọc với gia đình họ Thịnh, cung cấp toàn bộ tài liệu anh từng lưu giữ trong suốt nhiều năm làm việc tại bộ phận pháp lý.

Luật sư bào chữa cho Thịnh Khải Minh cố gắng lập luận rằng thân chủ của mình chỉ hành động theo chỉ đạo của cha, không có động cơ tư lợi cá nhân trực tiếp.

– Thân chủ tôi là nạn nhân của áp lực gia đình và quyền lực tuyệt đối của người cha, vị luật sư biện hộ. Đề nghị hội đồng xét xử xem xét tình tiết giảm nhẹ này.

Đại diện viện kiểm sát đứng lên phản bác.

– Bị cáo Thịnh Khải Minh, với tư cách Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc, hoàn toàn có quyền và nghĩa vụ pháp lý độc lập trong việc từ chối các chỉ đạo trái pháp luật. Việc lấy lý do áp lực gia đình không thể xóa bỏ trách nhiệm hình sự cá nhân đối với hành vi ký kết, phê duyệt hàng loạt giao dịch có dấu hiệu gian dối trong suốt nhiều năm.

Về phần Thịnh Đại Nghiệp, luật sư bào chữa lập luận rằng ông không còn giữ chức vụ chính thức nào trong tập đoàn từ năm năm trước, do đó không thể bị quy trách nhiệm về các quyết định điều hành.

– Không giữ chức vụ chính thức không đồng nghĩa với việc không thực tế điều hành, đại diện viện kiểm sát đáp trả, trích dẫn lời khai của Thịnh Khải Minh tại đại hội cổ đông, cùng các bằng chứng về việc Thịnh Đại Nghiệp trực tiếp chỉ đạo qua điện thoại, tin nhắn, và các cuộc gặp không chính thức, đã được cơ quan điều tra thu thập đầy đủ.

Phiên tòa kéo dài năm ngày.

Đến ngày cuối cùng, tôi được mời lên bục làm chứng, trình bày về toàn bộ quá trình từ khi bị đuổi khỏi công ty cho đến khi phát hiện mạng lưới công ty vỏ bọc.

– Tôi không đứng đây vì thù hận cá nhân, tôi nói, nhìn thẳng vào hội đồng xét xử. Tôi đứng đây vì tin rằng, một hệ thống kinh doanh chỉ có thể phát triển bền vững khi nó minh bạch với chính những người đã góp phần xây dựng nên nó, dù là cổ đông lớn hay một cố vấn bên ngoài như tôi.

Kết thúc phần trình bày, tôi bước xuống, đi ngang qua hàng ghế bị cáo.

Thịnh Khải Minh ngẩng đầu nhìn tôi một thoáng, ánh mắt không còn sự khinh miệt của buổi họp hội đồng ba năm về trước, mà là một sự mệt mỏi, gần như trống rỗng.

Tôi không nói gì, chỉ khẽ gật đầu, rồi bước tiếp.

Bản án được tuyên vào một buổi sáng mùa thu.

Thịnh Đại Nghiệp bị tuyên mười sáu năm tù về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản và tổ chức làm giả tài liệu của tổ chức, với vai trò chủ mưu.

Thịnh Khải Minh bị tuyên chín năm tù, với các tình tiết giảm nhẹ do đã thành khẩn khai báo và hợp tác trong quá trình điều tra sau khi bị bãi nhiệm.

Cao Đức Thành và Lâm Quốc Bảo, với vai trò đồng phạm giúp sức, mỗi người bị tuyên ba năm tù.

Đặng Thu Trang và ông Đinh Văn Phúc, do có tình tiết bị ép buộc và chủ động hợp tác cung cấp bằng chứng, được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự, chỉ phải chịu các biện pháp xử lý hành chính liên quan.

Tòa cũng tuyên buộc gia đình họ Thịnh phải hoàn trả toàn bộ số tiền chiếm đoạt, tổng cộng hơn bảy trăm ba mươi tỷ đồng, thông qua việc phát mại các tài sản liên quan, bao gồm cả khu nghỉ dưỡng Ngân Sơn Retreat.

Về phần tôi, tòa công nhận hiệu lực của hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ ký ba năm trước, đồng thời buộc tập đoàn phải thanh toán khoản phí sử dụng hệ thống tích lũy trong ba năm qua theo đúng điều khoản hợp đồng, một con số đủ để tôi không còn phải lo lắng về tài chính trong nhiều năm tới.

***

Sau phiên tòa, đại hội cổ đông mới của Minh Khải bầu ra ban lãnh đạo lâm thời, do bà Trịnh Ngọc Lan tạm thời đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Hội đồng quản trị, với cam kết tái cấu trúc toàn bộ hệ thống quản trị doanh nghiệp theo hướng minh bạch hơn.

Bà mời tôi quay lại, không phải với vai trò cố vấn bên ngoài như trước, mà là thành viên độc lập trong ban kiểm soát mới, phụ trách giám sát hệ thống công nghệ và bảo mật dữ liệu.

Tôi suy nghĩ nhiều ngày trước khi trả lời.

– Tôi nhận lời, tôi nói với bà Lan, trong buổi gặp tại chính căn biệt thự nơi mọi chuyện bắt đầu chuyển hướng. Nhưng tôi có một điều kiện.

– Điều kiện gì?

– Tôi muốn hệ thống giám sát nội bộ được thiết kế lại, để không một cá nhân nào, dù là chủ tịch hay người sáng lập, có thể đơn phương phê duyệt các giao dịch tài chính lớn mà không qua ít nhất ba lớp kiểm tra độc lập.

Bà Lan mỉm cười, gật đầu.

– Đó chính xác là điều tập đoàn này cần, từ hai mươi lăm năm trước.

***

Hiểu Đông, sau khi hoàn tất việc làm chứng, quyết định rời khỏi ngành kinh doanh mà anh từng gắn bó, chuyển sang làm việc cho một tổ chức phi lợi nhuận chuyên tư vấn pháp lý miễn phí cho người lao động bị xâm phạm quyền lợi.

– Tôi nghĩ đây là cách tốt nhất để tôi chuộc lại những gì mình từng làm sai, anh nói với tôi trong lần gặp cuối trước khi chuyển công tác.

Đặng Thu Trang, sau khi khoản nợ của cha cô được giải quyết thông qua một kế hoạch trả góp hợp pháp do chính bà Trịnh Ngọc Lan hỗ trợ đứng ra bảo lãnh, tiếp tục làm việc tại Minh Khải, ở một vị trí khác, không còn liên quan đến các thông tin nhạy cảm.

Ông Đinh Văn Phúc được điều chuyển trở lại trụ sở chính, giữ vị trí kế toán trưởng như trước, với sự tôn trọng mà trước đây ông chưa từng nhận được đầy đủ.

Con trai ông tốt nghiệp đại học đúng hạn, nhờ khoản học bổng từ quỹ riêng của bà Trịnh Ngọc Lan.

***

Tôi ngồi trong văn phòng mới của mình tại Minh Khải, một căn phòng nhỏ trên tầng hai mươi, nhìn ra thành phố.

Không phải căn phòng hội đồng quản trị nơi tôi từng bị dồn vào chân tường ba năm trước.

Một khởi đầu khác, với những quy tắc khác.

Một năm sau ngày tòa tuyên án, tôi ngồi đối diện Đỗ Minh Anh trong buổi phỏng vấn đã hứa từ lâu.

– Nhìn lại toàn bộ hành trình, chị nghĩ điều gì quan trọng nhất mà mình học được? Minh Anh hỏi, máy ghi âm đặt giữa bàn.

Tôi suy nghĩ một lúc trước khi trả lời.

– Tôi từng nghĩ, chỉ cần có một tờ giấy đúng luật trong tay, là đủ để bảo vệ bản thân, tôi nói. Nhưng tôi nhận ra, công lý thực sự không nằm trong một tờ hợp đồng, hay một phán quyết của tòa án. Nó nằm ở việc có bao nhiêu người dám đứng lên, dù nhỏ bé, dù sợ hãi, để nói ra sự thật.

– Chị có bao giờ tha thứ hoàn toàn cho những người từng hãm hại chị không? Minh Anh hỏi tiếp.

Tôi nhìn ra ngoài cửa sổ quán cà phê, nơi ánh nắng chiều nhẹ nhàng rọi xuống con phố.

– Tôi nghĩ tha thứ không phải là quên đi hay xóa bỏ hoàn toàn khoảng cách, tôi đáp chậm rãi. Với Hiểu Đông, tôi hiểu và chấp nhận anh ấy như một người từng sai và đã cố gắng sửa sai. Nhưng với Thịnh Khải Minh và cha ông ta, tôi không nghĩ mình cần phải tha thứ để có thể bước tiếp. Tôi chỉ cần họ chịu trách nhiệm, và tôi chọn không để sự căm giận đó chi phối phần đời còn lại của mình.

– Còn hệ thống dữ liệu chị từng xây dựng, giờ nó ra sao?

– Nó vẫn đang vận hành, phục vụ cho mười bảy chi nhánh trên toàn quốc, tôi mỉm cười. Nhưng bây giờ, mọi giao dịch tài chính lớn liên quan đến nó đều phải qua ba lớp kiểm tra độc lập. Không ai, kể cả tôi, có thể đơn phương quyết định bất cứ điều gì quan trọng nữa.

Minh Anh gật đầu, ghi chú nhanh.

– Câu hỏi cuối cùng, chị có lời khuyên gì cho những người đang ở vị trí giống chị ba năm trước, bị dồn vào chân tường, cảm thấy đơn độc trước một hệ thống lớn hơn mình rất nhiều?

Tôi im lặng một lúc, nhớ lại buổi sáng trong phòng họp hội đồng, khi tôi đặt phong bì màu nâu lên bàn.

– Đừng bao giờ ký vào bất cứ điều gì chỉ vì sợ hãi, tôi nói. Và hãy luôn giữ lại bằng chứng cho chính mình, dù bạn nghĩ mình sẽ không bao giờ cần đến nó. Vì đôi khi, thứ nhỏ bé bạn cất giữ hôm nay, chính là thứ duy nhất bảo vệ được bạn vào ngày mai.

***

Buổi tối hôm đó, sau khi kết thúc buổi phỏng vấn, tôi đi bộ về nhà một mình, ngang qua con đường Lê Hồng Phong, nơi tôi từng ngồi trong quán cà phê góc phố, nghe Hiểu Đông kể về khoản tiền hai mươi tỷ đầu tiên.

Quán cà phê vẫn còn đó, ánh đèn vàng ấm áp hắt ra từ cửa kính.

Tôi dừng lại một chút, nhìn vào trong, rồi mỉm cười, bước tiếp.

Ba năm trước, tôi bước ra khỏi phòng họp hội đồng quản trị với một tờ hợp đồng trong tay và một câu hỏi lớn về tương lai.

Bây giờ, tôi bước trên con phố quen thuộc này, không còn mang theo sự phẫn nộ hay nỗi sợ hãi của ngày đó nữa.

Chỉ còn lại một cảm giác bình yên, thứ mà tôi đã phải đánh đổi rất nhiều để có được.

Và tôi biết, dù ngày mai có mang đến thử thách nào, tôi đã học được cách đứng vững trên chính đôi chân của mình.