Chương 8 (Hoàn)

Một tuần sau phiên tòa, Sáng Việt Holdings tổ chức một buổi họp báo, không phải để khoa trương chiến thắng pháp lý, mà để công bố một quyết định của hội đồng quản trị mới: khôi phục lại tên gọi ban đầu của công ty, Phát Đạt Corp, như một lời khẳng định về nguồn gốc và giá trị cốt lõi mà công ty theo đuổi.

Cha tôi được mời phát biểu với tư cách Chủ tịch danh dự, một vị trí do chính hội đồng quản trị đề xuất, không phải để nắm quyền điều hành, mà để công nhận vai trò của ông trong lịch sử công ty.

– “Tôi từng nghĩ công lý là thứ chỉ tồn tại trong sách vở,” ông nói trước ống kính của hơn chục cơ quan báo chí. “Nhưng hôm nay tôi đứng đây, không phải nhờ may mắn, mà nhờ sự kiên nhẫn của một người trẻ tuổi đã dành gần một thập kỷ cuộc đời để chứng minh rằng sự thật, dù bị chôn vùi bao lâu, vẫn có thể được đào lên.”

Ông nhìn về phía tôi, đang đứng ở hàng ghế đầu cùng chị Hương, Lý Anh Quân, Ngọc Bích và Phạm Tuấn.

– “Tôi muốn gửi lời cảm ơn đến những người đã dám lên tiếng khi im lặng là lựa chọn an toàn hơn nhiều,” ông nói tiếp. “Công lý không bao giờ đến từ một người. Nó đến từ những người bình thường, chọn không im lặng vào đúng thời khắc cần thiết.”

Sau buổi họp báo, một phóng viên hỏi tôi câu hỏi mà tôi biết trước sau gì cũng sẽ đến.

– “Anh có dự định gì với vị trí điều hành công ty trong thời gian tới?”

Tôi nhìn cha tôi một giây, rồi trả lời.

– “Tôi sẽ tiếp tục vai trò cổ đông chi phối và tham gia hội đồng quản trị, nhưng vị trí Tổng giám đốc điều hành sẽ được giao cho một hội đồng chuyên môn độc lập tuyển chọn, không phải vì tôi thiếu năng lực, mà vì tôi tin công ty này đã đủ những bài học về việc trao quá nhiều quyền lực vào tay một cá nhân duy nhất.”

Câu trả lời đó khiến vài phóng viên ngạc nhiên, nhưng bà Kim Chi, đứng gần đó, chỉ mỉm cười gật đầu, như thể bà đã đoán trước tôi sẽ nói vậy.

Tối hôm đó, khi mọi ống kính đã tắt, tôi ngồi cùng cha tôi trên ban công căn hộ nhỏ ông vừa chuyển đến, gần công ty hơn để tiện đi lại, nhìn thành phố lên đèn.

– “Con đã làm được điều ba không dám tin là có thể,” ông nói, giọng nhẹ nhàng.

– “Con chỉ hoàn thành phần việc mà ba đã bắt đầu từ mười lăm năm trước,” tôi đáp. “Ba đã xây dựng nó. Con chỉ giúp nó đứng vững trở lại.”

Không phải mọi vết thương đều lành lặn hoàn toàn, dù công lý đã được thực thi.

Tôi đến thăm cha tôi vào một buổi chiều Chủ nhật, thấy ông ngồi lặng trước bàn, tay cầm một bức ảnh cũ, chụp ông và Lý Kiến Đông thời còn trẻ, đứng trước tấm biển Phát Đạt Corp ngày mới thành lập, cả hai đều cười rạng rỡ.

– “Ba vẫn giữ tấm ảnh này sao?” tôi hỏi, ngồi xuống cạnh ông.

– “Ba không giữ vì tình cảm,” ông nói, đặt bức ảnh xuống bàn. “Ba giữ để nhắc mình đừng bao giờ quên, một người có thể phản bội mình không phải vì họ luôn xấu xa, mà vì họ để lòng tham lớn hơn tình nghĩa vào một thời điểm nào đó. Ba không tha thứ cho những gì ông ta đã làm. Nhưng ba cũng không muốn dành phần đời còn lại để căm hận một cái tên.”

Tôi hiểu điều ông muốn nói: không phải sự tha thứ trọn vẹn, mà là một sự buông bỏ có chọn lọc, giữ lại bài học, bỏ đi phần độc hại.

Lý Anh Quân, người đã chọn ở lại làm việc tại Phát Đạt Corp từ vị trí thấp nhất trong bộ phận công nghệ, cũng đối mặt với một dạng hòa giải tương tự.

– “Tôi đã đến thăm cha tôi trong trại giam,” anh nói với tôi một buổi tối, khi chúng tôi cùng ăn tối muộn sau giờ làm. “Ông ấy không nói nhiều. Chỉ hỏi tôi có ổn không. Tôi nghĩ đó là cách gần nhất ông ấy có thể xin lỗi, dù ông chưa từng nói ra hai chữ đó.”

– “Anh có định tiếp tục đến thăm ông ấy không?” tôi hỏi.

– “Có,” anh nói, sau một khoảng lặng dài. “Không phải vì tôi đã tha thứ hoàn toàn. Mà vì ông ấy vẫn là cha tôi, dù ông đã làm những điều tồi tệ. Tôi nghĩ mình có thể vừa không tha thứ hành động của ông, vừa không bỏ rơi ông như một con người.”

Mẹ anh, bà Lệ, cuối cùng cũng nộp đơn ly hôn, một quyết định bà đã trì hoãn suốt hai mươi năm vì sợ hãi và vì những ràng buộc xã hội, nhưng giờ đây, khi sự thật đã phơi bày, bà tìm thấy đủ can đảm để bắt đầu lại, chuyển đến sống gần con trai, dần dần xây dựng lại mối quan hệ mà nỗi sợ hãi trước đây đã ngăn cản.

Riêng bà không đến thăm chồng cũ trong trại giam, và không ai trách bà vì điều đó.

Có những sự tha thứ đến trọn vẹn, và có những sự tha thứ mãi mãi chỉ dừng lại ở việc không còn để quá khứ điều khiển hiện tại. Tôi nghĩ, với gia đình Lý Anh Quân, đó là điều tốt nhất họ có thể đạt được, và có lẽ, đó cũng là đủ.

Sáu tháng sau ngày tuyên án, Phát Đạt Corp công bố báo cáo tài chính quý đầu tiên dưới sự điều hành của hội đồng chuyên môn mới, với doanh thu tăng trưởng ổn định lần đầu tiên sau nhiều năm, nhờ vào việc dòng tiền không còn bị rò rỉ qua những kênh trung gian mờ ám.

Chị Hương được bổ nhiệm chính thức làm Giám đốc Tài chính, vị trí mà lẽ ra chị đã xứng đáng từ lâu nếu không phải sống trong nỗi sợ hãi suốt nhiều năm.

Ngọc Bích được thăng chức trưởng nhóm an ninh dữ liệu, phụ trách xây dựng lại toàn bộ hệ thống lưu trữ minh bạch, không để bất kỳ ai có thể âm thầm xóa dấu vết như trước.

Lý Anh Quân, sau một năm làm việc chăm chỉ ở bộ phận công nghệ, được đề bạt làm trưởng phòng, dù anh từ chối bất kỳ đặc quyền nào có thể khiến người khác nghĩ anh được ưu ái vì đã cung cấp bằng chứng chống lại cha mình.

Con gái ông Đỗ Thành Nam nhận được khoản bồi thường chính thức, cùng lời xin lỗi công khai từ công ty, điều mà cô nói, quan trọng hơn cả số tiền, là được biết cha mình đã đúng khi nghi ngờ, dù ông không sống đủ lâu để chứng kiến ngày này.

Bà Kim Chi nghỉ hưu khỏi hội đồng quản trị vào cuối năm đó, nhưng trước khi rời đi, bà đề nghị thành lập một quỹ hỗ trợ pháp lý nội bộ, dành cho bất kỳ nhân viên nào cần giúp đỡ để lên tiếng tố cáo sai phạm mà không sợ bị trả thù, đặt tên quỹ theo tên ông Đỗ Thành Nam, người không bao giờ có cơ hội được một quỹ như vậy bảo vệ.

Cha tôi, với vai trò Chủ tịch danh dự, dành phần lớn thời gian không phải ở văn phòng, mà ở những buổi nói chuyện với sinh viên ngành kinh tế, kể lại câu chuyện của mình, không phải như một bài học về trả thù, mà như một lời nhắc nhở về sự kiên nhẫn và về cái giá của lòng tin đặt sai chỗ.

Còn tôi, vào một buổi chiều cuối năm, đứng trên tầng mười hai của tòa nhà, nhìn xuống con phố tấp nập bên dưới, nơi tám năm trước tôi từng bước vào với một cái tên xa lạ và một kế hoạch mà không ai, kể cả cha tôi, biết đến.

Phạm Tuấn bước vào phòng, đặt xuống bàn một tách trà nóng.

– “Anh nghĩ gì vậy?” anh hỏi.

– “Tôi nghĩ về việc mười lăm năm là một khoảng thời gian rất dài để chờ đợi công lý,” tôi nói. “Nhưng cũng đủ dài để học được rằng công lý thật sự không phải là trừng phạt kẻ sai, mà là đảm bảo những người tiếp theo không phải chờ đợi lâu như vậy nữa.”

Tôi nhìn ra cửa sổ, nơi ánh hoàng hôn nhuộm đỏ cả bầu trời thành phố, cùng một sắc màu tôi từng thấy vào cái ngày cha tôi rời khỏi tòa nhà này mười lăm năm trước, tay trắng và danh dự bị bôi nhọ.

Lần này, ánh sáng đó không còn là dấu hiệu của một ngày kết thúc trong tuyệt vọng.

Nó là ánh sáng của một ngày mới, cuối cùng cũng bắt đầu.